فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٤١ - ١ سياست

كه مشمول شهادت شيخ بر وثاقت من يروى عنهم المشايخ الثلاثة مى‌باشند. ابن ابى‌عمير نيز كه در جلالت شأن و علوّ مرتبه، فوق حد وثاقت است و راويان از ابن ابى‌عمير نيز همگى ثابت الوثاقه‌اند؛ اما حسين‌بن محمدبن عامر يا عمران و نيز عموى او عبدالله‌بن‌عامر يا عمران كه از اكابر اشاعره قميين و از ثقات اجلّاء و كبار علماى شيعه‌اند، وثاقت آنها مسلّم است؛ اما جعفربن‌محمد مسرور، از مشايخ صدوق است و صدوق كراراً بر او «ترضّى» كرده است و در جاى خود توضيح داده‌ايم كه «ترضّى» صدوق بر مشايخ خود، نه‌تنها شهادت بر وثاقت است، بلكه بيش از وثاقت را مى‌رساند؛ زيرا مقصود از «ترضّى» صدوق، ظاهراً انطباق آيه كريمه‌ (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ)[١] است كه بيش از وثاقت را مى‌رساند.

بنابراين، سند رساله الحقوق روايت شده از امام سجاد (ع) صحيح و تام و بلااشكال است. شاهد ما از مقطعى كه از اين رساله در بالا ذكر كرديم، اين است كه عبارت‌ «و أما حق سائسك بالملك فأن تطيعه و لاتعصيه» صريح در اين است كه اساس سياست بالملك، امر و نهى است. و به دليل همين جايگاه امر و نهى كه براى سائس بالملك وجود دارد، واژه «سايس» در آن به كار رفته است.

افزون بر آنچه در رواياتى كه نقل كرديم آمده است، واژه قرآنى «أولى الأمر» كه در آيه كريمه (أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ)[٢] «اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد رسول و اولى‌الامر از خودتان را» و نيز در آيه كريمه‌ (وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَ إِلى‌ أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ)[٣] «و چنانچه آن را به رسول و اولى‌الامر از خودشان ارجاع مى‌دادند»

[١] . سوره البينة: ٨.

[٢] . سوره نساء: ٥٩.

[٣] . همان: ٨٣.