فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٢٧٨ - واژه پنجم «أمر»

واژه «امر» كه در زبان فارسى معادل «فرمان» است، به معناى طلب الزامى است كه از خصوصيّات كسى است كه حق حاكميت و فرمانروايى دارد.

در گذشته گفتيم امر و نهى از ويژگى‌هاى حاكميت است، و تنها حاكم است كه حق دارد طلب الزامى كند، و طلب الزامى خود را در قالب «امر يا نهى» بيان كند.

بنابراين، حصر حق «امر» در خداى متعال به معناى حصر حق حاكميت در ذات اقدس اوست كه در آيات متعدد قرآن كريم مورد بيان صريح قرار گرفته است. در ذيل به تعدادى از اين آيات اشاره مى‌كنيم:

١. (إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ)[١].

همانا پروردگار شما خداوند است كه آسمان‌ها و زمين را در شش روز آفريد سپس بر تخت فرمانروايى و تدبير استوار گرديد روز را با شب مى‌پوشاند و روز در پى شب به شتاب روانه است، و خورشيد و ماه و ستارگان با دستور او به تسخير درآمده‌اند، همانا آفرينش و فرمان مخصوص اوست بزرگ است پروردگار جهانيان.

در اين آيه، پس از بيان آفرينش آسمان‌ها و زمين و سپس تدبير آنها با دست تواناى خداوند (جل ذكره) بر انحصار «خلق» و «امر» در ذات اقدس حق‌تعالى تصريح و تأكيد شده است: (أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ). خلق به معناى آفرينش است و امر به معناى «فرمان»

[١] . همان: ٥٤.