فقه نظام سياسى اسلام - اراکی، محسن - الصفحة ٣٣٩ - واژه نهم «عبادت»

از اين دو مجموعه آيات استفاده ميشود مراد از (اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ) يا (أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ) يا (اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ) همان‌ (فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ) است و اينكه عبادت موحّدانه خداوند تنها از طريق اطاعت از رسولان الهى محقق ميگردد.

بنابراين، از اين دو مجموعه از آيات كه همديگر را تفسير و تبيين ميكنند، استفاده ميشود، مراد از واژه «عبادت» در كاربرى‌هاى قرآنى، همان «اطاعت خدا» است و لذا باتوجه به اينكه مأموريت انبياء، مأموريت و رسالت واحدى است، از اين رسالت واحد، گاه به‌ (أَطِيعُونِ) تعبير شده و گاه به‌ (اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ) و تعابير مشابه آن ياد شده است.

كاربرى اين دو واژه به‌جاى هم در بيان رسالت انبياء نشانه ديگرى است بر اينكه مراد قرآن از واژه «عبادت» همان اطاعت خاضعانهاى است كه در زبان اهل لغت به عنوان بيان معناى واژه «عبادت» آمده است.

افزون بر آيات ياد شده، آيه ذيل در سوره يوسف به روشنى واژه عبادت را به «حكم» تفسير كرده كه قرينه ديگرى بر اراده اطاعت از واژه عبادت است، خداى متعال مى‌فرمايد:

(إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ)[١]

حكم تنها از آن خداست؛ فرمان داده كه غير از او را نپرستيد. اين است آيين ثابت و پايدار.

در اين آيه حصر حكم در ذات اقدس خداى متعال به حصر عبادت در ذات او تفسير و تبيين شده است.

[١] . سوره يوسف: ٤٠.