یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧٩ - تاریخ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٥٧٨

اخلاق و تربیت آنها. مردان بزرگ هر قوم، منابع و سرچشمههای آنها هستند اما به شرط آنکه خود آن مردم قابل باشند و خفاش صفت، نور خورشید، چشم آنها را کور نکند و میل به شبروی در آنها پدید نیاید.

خود علی علیه السلام از آن مردانی است که بعدها مدعیان پیروی او خفاش صفت با خورشید وجود او عمل کردند؛ نتوانستند حقیقت مقامات او را بفهمند، به خیالبافی پرداختند، دوست نادانش شدند، گفتند در خیبر چنین و چنان شد.

٨. چرا ما تا پنجاه سال پیش، از نهج البلاغه فقط سه چهار خطبه زهدی [فرا بگیریم] و بعد به وسیله توده ایها خطبههای اجتماعی و سیاسی و به وسیله کارنگی دستورات معاشرتی و به وسیله فروید حکمتهای عمیق معرفة النفسی او برای ما روشن شود و خود ما نتوانیم قبلًا بفهمیم؟

٩. عطف به نمره ٥، سورة الشعراء قسمت اول مطلب نمره ٥ را، یعنی سرّ مبارزه را، و هم یکی از اسرار مهم تفوق را، یعنی عدم اخذ اجرت، بسیار عالی ذکر میکند.

١٠. رجوع شود به ورقههای قرآن و تاریخ.

١١. عطف به نمره ٤:

قوه پیش بینی و حوادث را روی خط زمان جلوجلو دیدن، مطلب مهمی است. اولًا قسمتی باید روی پیش بینی علمی مثل پیش بینی خسوف و کسوف و پیش بینی طبیب و پیش بینی رجال سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و همچنین پیش بینیهای غیر علمی یا مافوق علمی مثل پیش بینیهای وحی: الم. غلبت الروم. فی ادنی الارض ...، اما و اللَّه سیظهر علیکم رجل مندحق البطن رحب البلعوم ... لقد صدق اللَّه رسوله الرؤیا بالحق لتدخلن المسجد الحرام ... و یا مادون آن مثل پیش بینیهای کاهنان و امثال آنها بحث شود.

به هر حال این مسئله باید طرح شود: آیا امور اجتماعی قابل پیش بینی است؟ بلی، بحرانها و حوادث اجتماعی قابل پیش بینی است. فایده شناختن تاریخ گذشته و معاصر و آشنایی با اصول