یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨٥ - جامعه و تاریخ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٤٨٤

غیرهما، هما العاملان الاصلیان لانشعاب النوع الانسانی شعوباً و قبائل و اختلاف السنتهم و الوانهم ...

عوامل تنوع و اختلاف

ثم صارا عاملین لحیازة کل قوم قطعة من قطعات الارض علی حسب مساعیهم فی الحیاة و بأسهم و شدتهم و تخصیصها بأنفسهم و تسمیتها وطناً یألفونه ... و هذا و ان کان أمراً ساقهم الی ذلک الحوائج الطبیعیة التی یدفعهم الفطرة الی رفعها غیر ان فیه خاصة تنافی ما یستدعیه «اصل الفطرة الانسانیة» من حیاة النوع فی مجتمع واحد، فان من الضروری ان الطبیعة تدعو الی اجتماع القوی المتشتتة و تأ لّفها و تقوّیها بالتراکم و التوحد لتنال ما تطلبه من غایتها الصالحة بوجه اتم و اصلح، و هذا امر مشهود من حال المادة الاصلیة حتی تصیر عنصراً ثم ... ثم نباتاً ثم حیواناً ثم انساناً. و الانشعابات بحسب الأوطان تسوق الامة الی توحّد فی مجتمعهم یفصله عن المجتمعات الوطنیة الاخری فیصیر واحداً منفصل الروح و الجسم عن الآحاد الوطنیة الاخری فتنعزل الانسانیة عن التوحد و التجمع و تبتلی من التفرق و التشتت بما کانت تفر منه و یأخذ الواحد الحدیث یعامل سائر الآحاد الحدیثة (اعنی الآحاد الاجتماعیة) بما یعامل به الانسان سائر الاشیاء الکونیة من استخدام و استثمار و غیر ذلک ... و هذا هو السبب فی ان الغی الاسلام هذه الانشعابات و التشتتات و التمیزات و بنی الاجتماع علی العقیدة دون الجنسیة و القومیة و الوطن و نحو ذلک حتی فی مثل الزوجیة و القرابة فی الاستمتاع و المیراث، فان المدار فیها علی الاشتراک فی التوحید لا المنزل و الوطن مثلًا [١].

این بحث بسیار عالی است ولی مدعیان ملیت امروز ریشه ملیت را جنسیت و نژاد و یا وطن نمیشمارند، بلکه فرهنگ خاص میشمارند؛ مدعی هستند که هویت و شخصیت و «خود» یک ملت