یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٣ - تکامل اجتماعی انسان در تاریخ ( فهرست )

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٦٢

از یک نظر شبیه تکامل نوعی داروینی است و از لحاظی دیگر که عامل انتقال وراثت نیست بلکه بیان و قلم و امثالُهاست، شبیه نیست.

٦. عامل اصلی تکامل چیست؟ تغییر طبیعت؟ تأثیر متقابل و برهم خوردن تعادل اجتماعی؟ رجوع شود به زمینه جامعه شناسی ص ٣٦٥ و ٣٦٦ و صفحات ٣٧٩ ... حاشیه ما و به ورقههای تکامل اجتماعی و معنوی- ظرفیت بینهایت انسان.

٧. سیر جامعه به سوی تمرکز- زمینه جامعه شناسی ص ٣٧٠- ٣٧٣

٨. دو نوع نیاز در انسان: تسکین عطش درونی به پیشرفت و رفع نیازهای مادی در مبارزه با طبیعت (زمینه جامعه شناسی صفحه ٣٨٠ (حاشیه)، ایضاً حاشیه ص ٣٨٣).

٩. راز تکامل از نظر ما- زمینه جامعه شناسی حاشیه ص ٣٨٠ و حاشیه ص ٣٨٣

١٠. در زمینه جامعه شناسی میان تغییر فرهنگی و پویایی فرهنگی فرق گذاشته نشده. رجوع شود به حاشیه آن کتاب ص ٣٨٤.

١١. در زمینه جامعه شناسی ص ٣٨٧ عنصر فقر و بیماری را عنصر فرهنگی خوانده است و در ص ٣٨٨ فرهنگ را به مادی و معنوی تقسیم کرده است!!

١٢. آیا تاریخ آفرینی مولود تمدن (به غلط فرهنگ مادی) است و یا مولود فرهنگ (به غلط فرهنگ معنوی)؟ ر. ک: زمینه جامعه شناسی ص ٣٩٠

١٣. ایست گرایی یک امر قسری است، عواملش چیست؟ دو عامل در کار است: روحیه تقلید در عوام و منافع طلبی خواص- ر. ک: حاشیه ص ٣٩٨ و ص ٣٩٩

١٤. عطف به نمره ... در ص ٤٠٩ میگوید: در اینکه جامعه انسانی از یک سو بر ارگانیسم انسانی (مقصود ارگانیسم جامعه انسانی است) و از سوی دیگر بر طبیعت قائم است تردیدی نیست ...

ایراد ما همین است که جامعه انسانی در درجه اول بر فطرت