یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥٣ - امر به معروف و نهی از منکر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٥٢

عملی است. همان طوری که در مجازاتها بایداعمال خشونت شود و نباید «رأفت، ما را اخذ نماید» (مطابق تعبیر قرآن)، در جلوگیری از منکرات هم گاهی باید اعمال خشونت شود (قد احکم مراهمه و احمی مواسمه) اما نه این است که مرحله عمل یعنی مرحله جنجال و رجّاله بازی و اعمال خشونت و زورگویی صرف.

٤٦. ما همیشه صالح داشتهایم و الآن هم افراد صالح داریم (اگرچه متوسط مردم ما صالح نیستند ولی اقلیت نادر صالحِ فوق العاده صالح داریم) ولی ما کمتر مصلح داشتهایم. در چند قرن نمیتوان در میان ما یک مصلح اجتماعی نشان داد. علتش این است که ما کمتر اجتماعی فکر میکنیم، صلاح ما صلاح تصوف مآبانه است که به خود پرداختن است، صلاح پیغمبرمآبانه نیست.

٤٧. ما چند جهت را باید در نظر بگیریم: یکی اینکه در مرحله قلب، آمر به معروف و ناهی از منکر باشیم، یعنی عمل از عمق ضمیر ما سرچشمه بگیرد و دارای اخلاص و دلسوزی و علاقه باشد، امر به معروف ما برای ترویج یک شخص و یا یک صنف معین نباشد. دوم مرحله زبان، یعنی بیان ما حقیقت روشن کن و هادی باشد نه تحکم و آمریت و کور شو و ببین و کر شو و بشنو و دیوانه شو و بفهم. سوم مرحله عمل و ید، البته نه به معنای زور بلکه به معنای پیشقدمی در راه خیر و استباق که در قرآن است.

٤٨. چند پیشنهاد:

الف. اقدامات ما باید عملی باشد نه تنها قولی و نوشتنی.

ب. اجتماعی باشد نه فردی. ما افراد صالح داشته و داریم ولی متأسفانه تک رو میباشند. منشأ تک روی افراد صالح یا بدبینی است و یا خودخواهی.

ج. منطق را وارد عمل خودمان بکنیم و تنها متکی به زور نباشیم.

٤٩. باید دید چرا ما در گذشته ادبا داشتهایم، فقها داشتهایم، متکلمین داشتهایم، حکما داشتهایم، مورخین و مفسرین داشتهایم،