یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠١ - یادداشت اسلام و نیازهای جهان امروز

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٠٠

به عقیده وبر مهمترین وجه امتیاز تمدن کنونی از تمدن قرون وسطایی، روش مردم در برابر پول و پول درآوردن است. در قرون وسطی عامه مردم اروپا پول را به چشم حقارت مینگریستند و پولداران و صرافان را در زمره مردم پست میشمردند، روحانیان رباخواری را به هر شکل و به هر اندازه نهی و منع میکردند ... امروزه این وضع از بیخ و بن تغییر کرده است. به نظر وبر پول درآوردن هدف اصلی تمدن عصر ما به شمار میرود.

فرانکلین به استفاده و مصرف کار ندارد، به خود پول توصیه میکند

بنیامین فرانکلین در عبارت پندآمیز معروف خود چنین گفته است: «به یاددار که وقت طلاست. کسی که میتواند هر روز ده شیلینگ از کار خود درآورد ولی نیمی از روز را به پرسه زدن یا لمیدن در اتاقش بگذراند حتی اگر شش پنس یعنی یک بیستم از آن ده شلینگ را صرف تفریح خود کرده باشد، تنها به این مبلغ زیان نکرده بلکه علاوه بر آن از پنج شلینگ چشم پوشیده یا بهتر بگوییم آن را به دور انداخته است. کسی که پنج شلینگ از پولش را هدر بدهد همه چیزهایی را که میتوان با آن تولید کرد، یعنی دسته دسته لیرههای استرلینگ را به هدر میدهد.»

در این عبارت، فرانکلین به موارد استفاده و مصرف پول کاری ندارد، بلکه مقصود او پول درآوردن به عنوان یک حرفه و یک وظیفه و هدف است.

ریاضت و سختکوشی

در پروتستان به تقلید از اسلام، معاملات و کار وظیفه و مقدس و عبادت شناخته شد

١٧. ص ٧٢:

خصوصیت دیگر سرمایه داری معاصر، از صفات فداکاری و نظم و پرکاری و پرهیز از لذت جویی یا هرزهگری بنیادگذاران آن برمیخیزد که وبر همه آنها را تحت عنوان ریاضت یا سختکوشی خلاصه میکند.