یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٧ - یادداشت اسلام و مقتضیات زمان
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٥٦
ماوراء مرزهای کشورهای اسلامی است، معنی ساده و فارسیاش این است: اسلام تا آنجا که جلو کمونیسم را بگیرد خوب است بماند اما آنجا که با منافع غرب تماس دارد باید برود.
اولًا اسلام چهارده قرن است که اصل «نؤمن ببعض و نکفر ببعض» را از اعتبار انداخته است. ثانیاً مردم مسلمان دیگر فریب این نغمهها را نمیخورند. ثالثاً غرب باید بداند اگر اسلام به گوشه مساجد محصور بشود، همانطور که میدان را برای غرب باز میگذارد برای مسلکهای ضدغرب نیز خالی میکند.
غرامتی که امروز غرب در بعضی از کشورهای اسلامی میپردازد ناشی از همین اشتباه است.
٢٥. خلاصه مقاله ٧ مجله زن روز:
انسان تنها جاندار متمدن اجتماعی نیست، حیوانات ... با این تفاوت که آنها ادوار و عهدهایی از قبیل عهد جنگل و ... طی نکردهاند و به همین دلیل مقتضیات زمان آنها فرق نمیکند.
راز اشرف مخلوقات بودن انسان در همین است که قیمومت طبیعت از او برداشته شده و آزاد و به حکم عقل و اراده زندگی میکند و به همین دلیل مقتضیات زمان انسان فرق میکند.
برای انسان تنها راه تکامل باز نیست، راه ظلم و راه جهل هم بر او بسته نیست. انا عرضنا الامانة ...
انسان معتدل آن است که از افراط و تفریط بپرهیزد، نه جمود بورزد و توقف کند و نسبت به کهنه تعصب بورزد و نه هر نوی را ترقی و پیشرفت بداند.
جامد از هرچه نو است متنفر است و جز با کهنه خو نمیگیرد، و جاهل هر پدیده نوظهوری را به نام مقتضیات زمان موجه میشمارد.
از نظر جاهل، عمّ جزو، قلم نی، قلمدان مقوایی، خزانه حمام و ...
جزء شعایر دینی است و باید حفظ کرد، و از نظر جاهل هر سوغاتی که از غرب بیاید تجدد و ترقی و جبر زمان است.
فکر تناقض علم و دین ناشی از جمود و جهل بود. کلیسا از