یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٨ - اسلام - عظمت و انحطاط مسلمانان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٠٧

دست مغولان دچار ویرانی ناگهانی نشده است ... پیش از حمله خارجی، لذت طلبی اپیکوری ...

٨٦. ص ٣١٧: پیدایش و اضمحلال تمدن اسلامی از حوادث بزرگ تاریخ است. اسلام طی پنج قرن از سال ٨١ هجری تا ٥٩٧ هجری از لحاظ نیرو و نظم و بسط قلمرو و اخلاق نیک و تکامل سطح زندگانی و قوانین منصفانه انسانی و تساهل دینی و ادبیات و تحقیق علمی و علوم و طب و فلسفه پیشاهنگ جهان بود.

٨٧. ص ٣١٩: دنیای اسلام در جهان مسیحی نفوذهای گونه گون داشت. اروپا از دیار اسلام غذاها و شربتها و دارو و درمان و اسلحه و نشانهای خانوادگی، سلیقه و ذوق هنری، ابزار و رسوم صنعت و تجارت، قوانین و رسوم دریانوردی را فراگرفت و غالباً لغات آن را نیز از مسلمانان اقتباس کرد ... علمای عرب (مسلمان) ریاضیات و طبیعیات و شیمی و هیئت و طب یونان را حفظ کردند و به کمال رسانیدند و میراث یونان را که بسیار غنیتر شده بود به اروپا انتقال دادند. طبیبان عرب (مسلمان) پانصد سال تمام علمدار طب جهان بودند. فیلسوفان عرب (مسلمان) مؤلفات ارسطو را برای اروپای مسیحی حفظ و ضمناً تحریف کردند. ابن سینا و ابن رشد از مشرق بر فلاسفه مَدرَسی اروپا پرتو افکندند و صلاحیتشان چون یونانیان مورد اعتماد بود ... آهنگران و شیشه گران «ونیز» و جلدسازان ایتالیا و زره بافان و اسلحه سازان اسپانیا همه هنر خود را از صنعتگران مسلمان فرا گرفته بودند. تقریباً در همه مناطق اروپا بافندگان به دیار اسلام توجه داشتند که از آنجا نمونه و نقشه بگیرند. حتی باغها به نسبت زیاد از باغهای ایرانی نشان داشت ... این نفوذ اسلامی از راه بازرگانی و جنگهای صلیبی و ترجمه هزاران کتاب از عربی به لاتین و مسافرت دانشورانی از قبیل ... به اندلس اسلامی انجام گرفت.

٨٨. در ص ٣٢٢ مینویسد: تنها به دورانهای طلایی تاریخ، یک جامعه میتوانسته است در مدتی کوتاه این همه مردان معروف در زمینه سیاست و تعلیم و ادبیات و لغت و جغرافیا و تاریخ و ریاضیات