یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦١ - انقلاب - تحلیلها - کتاب قیام و انقلاب مهدی علیه السلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٦٠

انسان از نظر فردی این ویژگی را دارد که میان جنبه زمینی و خاکی و لجنی او از یک طرف و جنبه آسمانی و ماورائی او از طرف دیگر، نبرد و کشمکش دائم و مستمر وجود دارد و تکامل فردی در استقلال جوهر انسانی از مقتضیات حیوانی است، یعنی مقتضیات حیوانی در حکم محیط طبیعی جوهر انسانی انسان است.

نبرد درونی انسانی خواه ناخواه به نبرد میان انسانهای کمال یافته و به آزادی و استقلال معنوی و به ایمان و آرمان رسیده و انسانهای منحط حیوان صفت سر در آخور درجا زده منتهی میشود و از آنجا [به] نوعی تضاد اجتماعی و نبرد گروهی- که به تعبیر قرآن نبرد میان گروه اهل حق و اهل باطل است- منتهی میشود ...

... علاوه بر نبردهای مادی و طبقاتی و قومی، یک سلسله نبردهای دیگر نیز در تاریخ وجود داشته که در یک سو پایگاه اعتقادی، انگیزه زلال انسانی و ماهیت آرمانی و جهت گیری خیر عمومی و هماهنگی با نظام تکاملی خلقت و پاسخگویی به ندای فطرت در کار بوده و در سوی دیگر انگیزههای کدر حیوانی و شهوانی و جهت گیری فردی و منفعت جویانه و شخصی و موقت.

نظریه ابزاری، نبردها را

از نظر عامل در انحصار مستضعفان

از نظر غایت، رفاه و تأمین منافع

از نظر علل و ریشه، تکامل ابزار تولید

از نظر شیوه و روش، دگرگونی نظامات و مقررات

و از نظر تئوری، بی اصالتی وجدان بشری و تمایل عقربه گرایشها در جهت منافع میداند.

اما نظریه فطری:

از نظر عاملها، منحصر به مستضعفین نمیداند- موسی، مؤمن آل فرعون، علی ...

از نظر غایت، صرفاً رفاه و تأمین منافع نمیداند- حملوا بصائرهم علی أسیافهم.