یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٨ - مفهوم تکامل در تاریخ - تعریف، هدف و مقصد

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٧٧

الف. تعریف تکامل

ب. عوامل تکامل

٢. فرق تمام و کمال. نقص در مقابل تمام به معنی فاقد بودن شیء است بعضی از اجزاء لازم خود را، مثل نقص اوراق یک کتاب یا نقص اجزاء یک کارخانه. انسان ناقص الخلقه به این اعتبار گفته میشود.

نقص در مقابل کمال به اعتبار مراتب و درجات است نه اجزاء و ابعاض، به اعتبار امکاناتی است که شیء تامّ الوجود در پلههای وجود خود که در حال بالقوه است طی کرده یا نکرده باشد. پس کمال در مراحل است و لهذا توأم با مفهوم زمان و حرکت است. در مفهوم کمال، ارتقاء و تعالی مندرج است [١]. تکامل مفهومی است که از تشکک مفهوم کمال سرچشمه میگیرد که مابه الاشتراک عین مابه الامتیاز است.

لهذا توسعه غیر از تکامل است. یک شهر ممکن است توسعه یابد، خانهها و خیابانهایش افزایش یابد ولی تکامل نیابد، اما ممکن است توسعه نیابد ولی اجتماع انسانها نظام و رفاه و آسایش بیشتری یابد که در این صورت شهر (البته به معنی مدینه و اجتماع انسانها) تکامل یافته است. همچنین است مفهوم توسعه در پیشرفتهای جنگی که تکامل نیست.

مفهوم تکامل در تاریخ - تعریف، هدف و مقصد

شکفته شدن

١. راجع به تعریف تکامل، برخی آن را به باز شدن، شکفته شدن، گسترده شدن تعریف کردهاند. اینها آثار تکامل است و خود تکامل حقیقتی است که در درون شیء پدید میآید که اینها آثار آن