یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٧ - مفهوم تکامل در تاریخ - فرق تکامل، تتامم، توسعه، پیشرفت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٧٦

جهت تکامل حقیقی

٨. جهت تکامل به سوی رهایی از اسارت طبیعت (نه بینیازی از طبیعت) و به سوی رهایی از اسارت انسانها (نه بینیازی از انسانها) و به سوی رهایی از اسارت حیوانیت خود (نه بینیازی از آن).

٩. نبرد انسان با انسان آنگاه به حقانیت رسیده است که به صورت نبرد انسانِ رهاشده از اسارت خود و پیوسته با حق، با انسان منحط حیوان صفت باشد.

١٠. در طول تاریخ، نبرد حق و باطل، نبردهایی که ماهیت آرمانی داشته نه طبقاتی وجود داشته و در آینده نیز وجود خواهد داشت، نبرد از پایگاه عقیدتی نه طبقاتی.

١١. در ورقههای آینده دین از مقاله نراقی نقل کردیم که توسعه صرفاً امری تکنیکی نیست، ابعاد انسانی هم دارد. آنچه درجا زده ابعاد انسانی تکامل است نه ابعاد فنی یا ابعاد انتظامی و تشکیلاتی، و گفتیم که میگوید هدف اصلی توسعه باید آزادی انسان و تحقق یافتن شخصیت وی باشد.

١٢. در کتاب قیام و انقلاب مهدی علیه السلام گفتیم که نظریه فطری، هم جامعه را مرکب میداند و هم فرد را و هم مبارزهای در درون فرد و مبارزهای در درون اجتماع- که انسانُ الکل است- قائل است و همان طور که فرد صالح در نهایت امر به کمال میرسد، جامعه نیز چنین است.

١٣. مسئله دو تلقی از انسان، بلکه چهار تلقی از انسان: تلقی حیوانی، تلقی طبقاتی، تلقی مادی ارزشی، تلقی مادی الهی

١٤. سه نظریه راجع به آینده بشریت

١٥. پیروزی صلاح و تقوا بر فساد و ناپاکی

مفهوم تکامل در تاریخ - فرق تکامل، تتامم، توسعه، پیشرفت

١. بحثها در چند قسمت است: