یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٧ - تکامل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٢٦

٢٥. عطف به نمره ٢٢، در نظریه داروین اختلافات فردی که از نظر غائی تصادفی است، دخالت زیادی در انتخاب طبیعی دارد و در حقیقت داروین اختلافات تصادفی فردی را به علاوه مفید بودن به حال جانور در انتخاب طبیعی جانشین فکر و اراده و تدبیر در انتخاب مصنوعی و جفتگیری مصنوعی میداند و اگر گفته شود به داروین که در انتخاب مصنوعی اراده شخص و تدبیر و فکر دخالت دارد، خواهد گفت در انتخاب طبیعی نیز مفید بودن و بقاء اصلح جانشین خواهد بود و البته این اشکال بر داروین باقی است که حدود انتخاب مصنوعی محدود است به یک نوع تقویتها که از مجموع تأثیر وراثت دو جنس مخالف پیدا میشود و این کافی نیست که ما پیدایش قلب و مغز و حرکات منظم آنها را مثلًا در والدین تدریجاً، به طور تصادف توجیه کنیم و بگوییم در اعقاب باقی میماند و منتقل میشود و تقویت میشود، چون نه وراثت میتواند بیش از مجموع آثار والدین را منتقل نماید زیرا اثر وراثت اختلاط است نه ترکیب و در ترکیب تکامل و پیشروی است، پس عامل درونی پیش برنده و سازنده عضوها برای کار معین وجود دارد، [و نه ...] البته این ایراد وارد خواهد بود.

خلاصه اینکه مجموع بیان داروین در عین اینکه مقدماتش صحیح است، برای بیان تکامل کافی نیست و مثل این است که ما در یک دستگاهی که چندین عامل مؤثر در او کارگر است فقط به بیان چند عامل کوچک که به هیچ وجه به تنهایی کافی نیستند و حتی کافی دانستن آنها کودکانه است اکتفا کنیم. این است ایراد صحیح بر نظریه داروین و ما نباید فکر خود را متوجه به رد ایراد آن مقدمات که بر فرض صحت غیرکافی است بنماییم، بلکه باید بگوییم خیلی اشتباه است اگر کسی گمان کند که مقدمات داروینیسم کافی است در بیان رمز خلقت و سیر تکامل. رمز خلقت از طریق مثبت نه از طریق منفی منحصر است به بیان فینالیستها و استقلال و حکومت قوه حیات و تقدم صورت بر ماده و فرمانروایی صورت بر ماده. به هرحال