یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٨ - یادداشت بردگی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٠٧

میکردند.

در فصل دیگر، همین صفحه میگوید:

ضرورت ترس به عنوان منشأ بردگی

بعضی منطقهها اعصاب را آنقدر سست میکرده که کار جز با ترس صورت نمیگرفته و این خود منشأ اجتماعی حق بندگی بوده است.

در صفحه ٤١٤ در این جهت بحث میکند که بردگی را برای کارهای سخت و سنگین میخواستند که فکر میکردند از غیر برده ساخته نیست و این فکر صحیح نبوده و از این جهت بردگی ضرورت ندارد.

معلوم میشود علت عمده بردگی این بوده که برده را برای کارهای سخت و سنگین میخواستند و خیال میکردند که همان طوری که کار اسب و الاغ از آدم ساخته نیست، بشر ناچار است آنها را استخدام کند، بردگان نیز چنین میباشند. ظاهراً از سخن ارسطو در السیاسه صفحه ... نیز همین مطلب استفاده میشود.

مالکیت عصمت کنیز در اسلام

در صفحه ٤١٦ مالکیت عصمت کنیز را که در میان مسلمانان معمول است نقل میکند که واضح است در مفهوم آن دچار اشتباه شده است، نمیدانسته است که آنچه در میان مسلمانان معمول است این نیست و مملوکه را به عنوان یک فاحشه غیر ذی حق نه برای خود و نه برای فرزندانش میشناسند.

در صفحه ٤١٧ از حق عفاف بحث میکند.

منع رومیان از ازدواج غلامان خود

در صفحه ٤١٧ میگوید رومیان از ازدواج غلامان جلوگیری میکردند.

معایب بردگی

در صفحه ٤١٨ درباره تفاوت امکانات مالک و برده بحث می کند که برده میبیند بر خلاف ارباب نه حق امنیت دارد و نه روحش میتواند بزرگ شود و لاینقطع مجبور است پست بشود و این جهت او را به جانوران نزدیک میکند و اینچنین اشخاص دشمن