یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٧ - یادداشت بردگی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٠٦
بفروشند.
ج. قانون طبیعت، اولاد یک پدری را که خود غلام است مانند پدرانشان غلام میکند، زیرا این قانون اینطور ایجاب کرده:
چون پدر خود غلام میباشد و نمیتواند فرزند خود را غذا بدهد، آنان هم باید در غلامی بسر برند [١].
منتسکیو هر سه دلیل را رد میکند.
در صفحه ٤٠٩ میگوید: منشأ حق بندگی تحقیر است. آنوقت مثال میزند به علت برده گرفتن اسپانیاییها بومیان آمریکا را.
در صفحه ٤١٠ مذهب را به عنوان منشأ بردگی ذکر میکند و میگوید:
مذهب، منشأ بردگی
به عقیده من مذهب به اشخاصی که دارای آن بودهاند حق داده آنهایی را که دارای مذهب نمیباشند به غلامی خود درآورند تا به ترویج مذهب به طریق سهل تری اقدام کنند.
آنگاه مثالهایی ذکر میکند.
تحقیر نژاد دیگر به عنوان منشأ بردگی
آنگاه در فصلی تحت عنوان «بردگی سیاه پوستان» روحیه اروپایی را در اینکه سیاه پوست بشر نیست، ذکر میکند که همان منشأ میشود که حق بردگی برای خودشان نسبت به آنها قائل باشند.
برده شدن به اختیار
در صفحه ٤١٢ تحت عنوان «منشأ حقیقی حق بندگی» مدعی میشود که علت اصلی بندگی، حکومتهای استبدادی بودهاند که زندگی در آنها جز در پرتو زور و بستن خود به زوردارها ممکن نبوده و افراد میآمدند به اختیار خود، خود را غلام و برده زورداران
[١] در [چند سطر بعد] علت چهارمی بلکه پنجمی نیز (مذهب) ذکر شده ولی آنها از نظر علمای حقوق منشأ حق بردگی نمیشود.