یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٤ - یادداشت بردگی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٠٣

مولاه تردد و المروی انه ینعتق. و قد یکون الاستیلاد سبباً للعتق.

ص ٢٤٢: من کاتب عبده وجب علیه ان یعینه من زکوته ان وجبت علیه علیه و لا حد له قلة و کثرة و یستحب التبرع بالعطیة ...

وسائل جلد ٣، ص ٢٠٢:

عن ابی جعفر علیه السلام: قضی امیرالمؤمنین فیمن نکل بمملوکه انه حر لا سبیل علیه سائبة یذهب فیتولی الی من احب.

یادداشت بردگی

١. تعریف بردگی: مالکیت بشر بشر را، استثمار بشر به وسیله بشر

٢. در یونان قدیم برای برده حقوقی از قبیل حق دفاع قائل نبودند. در روم قدیم حق رجوع به محکمه نداشتند، کشتن غلامان را جایز میدانستند.

٣. آیا بردگی فقط ناشی از جنگ است یا مطلق غلبه، و لهذا از طریق دزدی وحشیهای افریقایی [برده داری میکردند] و همچنین پدران فرزندان خود را میفروختند.

٤. آیا امروز روح بردگی هم نیست؟ فقط شکل بردگی نیست و تغییراتی که از قرن ١٩ به بعد شده سطحی است.

٥. اسلام امتیاز عبد حبشی و سید قرشی را از میان برد.

٦. اسلام و دستورات عجیب به رفق با بندگان

٧. اسلام و برنامههای وسیع آزاد شدن بندگان:

الف. توصیه به عنوان یک گذشت

ب. از طریق تدبیر و مکاتبه

ج. از طریق اجبار، کفارات و نذر

د. آزادی خود به خود از راه عبد مبعّض، مالکیت اقارب، نابینایی و زمینگیری، اسلام، ایلادام ولد، حریت یکی از والدین