یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٥ - یادداشت اسلام و نیازهای جهان امروز

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٩٤

واحد طبیعی دارای قوانین خاص، و اوضاع تاریخی را در حکم عوارض جسمی و روانی یک فرد بدانیم.

ی. عوامل تاریخ، انسان و احتیاجات انسان است.

یا. آن احتیاجات، بعضی اوّلی و بعضی ثانوی است.

یب. احتیاجات ثابت عوارض ثابت به وجود میآورد و احتیاجات متغیر عوارض متغیر. تمثیل به احتیاج به توحید، پرستش خدای یگانه، تذکر به معاد، قوانین آسمانی که ضامن اجرایی داشته باشد. اینها احتیاجات جاویدان بشر است.

یج. نقض به ادوار سوسیالیستها

یادداشت اسلام و نیازهای جهان امروز

١. آیه قرآن: فأما الزبد فیذهب جفاء و أما ما ینفع الناس فیمکث فی الارض.

اصلی است در جهان آفرینش و در اجتماع انسانی به نام اصل احتیاج. آنچه در جهان و در اجتماع به وجود میآید ناشی از احتیاج است و آنچه باقی میماند نیز از احتیاج است. هرچیزی که مورد نیاز باشد به وجود میآید و باقی میماند و هرچیزی که مورد نیاز نباشد به وجود نمیآید و باقی نمیماند.

این اصل را به دو شکل میتوان تفسیر کرد. یکی اینکه احتیاج و مورد نیاز بودن هم در اصل پیدایش اشیاء مؤثر است که اگر چیزی مورد نیاز نباشد به وجود نمیآید و قهراً در بقا نیز مادامی باقی است که مورد نیاز است و همین که از مورد نیاز [بودن] افتاد محو و نابود میشود [١] (البته نه به این معنی که هر چیزی هم که محو و نابود میشود