یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٨ - زمان و مقتضیات آن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٨٧

فاصله طبقاتی عظیمی میشود.

مقایسه مالیات در اسلام با مجازات به اینکه دو نوع است: نوعی تعیین شده و نوعی در اختیار حکومت است

جواب این است که همان طوری که دو نحو مجازات داریم:

مجازاتی که نصاب قطعی و معین دارد و مجازاتهایی که تعزیر نامیده میشود و تعیین آنها با حکومت شرعیه است، مالیاتها نیز همینطور است: برخی حد معین و نصاب معین دارد و ثابت و همیشگی و به اصطلاح شریعت است و برخی دیگر بسته به نظر حکومت است.

وضع مالیات از اختیارات حکومت اسلامی است.

جلوگیری از آبستنی از نظر کلیسا مداخله در کار خداست

٥٤. از جمله مسائلی که در السنه اروپاییان امثال راسل شایع است مسئله جلوگیری از آبستنی است، و مثل اینکه کلیسا در برابر این قانون مقاومت کرده است و این را نوعی مداخله در کار خدا میداند. از نظر اسلام جلوگیری به صورت عزل و همچنین به صورتهای دیگری که از ابتدا مانع انعقاد نطفه بشود مانعی ندارد، ولی پس از انعقاد نطفه و تشکیل جنین جایز نیست. از نظر اسلام پس از تشکیل جنین حقی برای آن انسان پیدا میشود و اصل حقوق انسان مانع آن است، هیچ فرقی میان طفل یک روزه و آن نیست. پدر و مادر مثل مؤسس یک کانون فرهنگی میباشند که قبلًا میتوانند از اطفال نام نویسی نکنند، اما پس از نام نویسی حق اخراج ندارند.

اخلاق تعبدی غیر از اخلاق تابو است

٥٥. بهطور کلی بحثی که راسل و حتی ویل دورانت در جلد اول تاریخ تمدن تحت عنوان «اخلاق تابو» عنوان کردهاند و مدعی هستند که اخلاق باید مستدل و منطقی باشد و بر اصل هماهنگی منافع عمومی و خصوصی استوار باشد و اما اخلاق تعبدی صحیح نیست، قابل بحث است. ما در ورقهای علیحده ظاهراً تحت عنوان اخلاق تابو گفتهایم که اخلاق تعبدی با اخلاق تابو فرق دارد.

مسئله دین و مقتضیات زمان همان مسئله دین و تمدن است

٥٦. در حقیقت بحث مقتضیات متطور زمان و مقایسه آن با دین همان بحث دین و تمدن است. از مسائل مسلّم تمدن این است که متطور و متحول و متکامل است. برای تطورات تمدن رجوع شود به کتاب علم الاجتماع نیکولا حداد، جلد دوم، باب سوم تا آخر کتاب.

٥٧. ویل دورانت در جلد اول تاریخ تمدن صفحه ١٠٩- ١١٠