یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤١ - اسلام و مقتضیات زمان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٤٠

٢٥. زمان متشابه الاجزاء است ولی عواملی که در زمان به انسانها احاطه میکند مختلف میشود. زمان و مکان با هم از این جهت فرق نمیکنند که هم باید با محیط مکانی خو گرفت و هم باید محیط را با خود سازگار کرد و آن را ساخت. چرا با مقتضیات مکان گفته نمیشود باید بوقلمونی شد. [در] آداب زمان و آداب مکان آزادی مطلق است مثل دست و قاشق، صندلی و زمین.

٢٦. لازمه شخصیت ثابت اخلاقی این است که انسان تابع محیط زمانی و مکانی نباشد، مثال به شکل ظرف.

٢٧. رجوع به نمره ٣٢ و ٣٩، شرایط اجتماعی و اقتصادی، مثال به هنرها و چرخ نخ ریسی، اطلاعات اقتصادی در تجارت و کشاورزی. رجوع شود به زمان و مقتضیات آن، تشبیه به ادوار زندگی طفل

٢٨. تفاوت حیوانات اجتماعی و انسان که فرزند بالغ و رشید جهان است و به همین دلیل این تغییرات معصوم نمیباشند. رجوع به ورقههای زمان و مقتضیات آن نمره ١٥، فلسفه تضاد و مبارزه نو و کهنه و لزوم هدایت و رهبری آن.

٢٩. طبع و هوس نوخواهی و تجدد تا چه اندازه باید اشباع شود؟ آیا تا این حد که زن نو کنهای خواجه هر نو بهار؟ مثنوی میگوید: هر زمان نو صورتی و نو جمال- تا ز نو دیدن فرو میرد ملال، سخن نو آر که نو را ...، عارفان در دمی دو عید کنند- عنکبوتان مگس قدید کنند

٣٠. گاهی به کشته گشتن و گاهی به کشتن است.

٣١. فلسفه تضاد و مبارزه نو و کهنه و لزوم هدایت آن نه اینکه خود ... [١]

٣٢. تغییراتی که مولود حس پول پرستی عدهای و هوس تجدد طلبی و مدپرستی و تقلید کورکورانه عده دیگر است. بعضی