پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٣ - شاخههاى توحيد

١. توحيد خالقيّت (آفرينش فقط از او است)

٢. توحيد ربوبيّت (تدبير عالم هستى تنها از او است)

٣. توحيد مالكيّت و حاكميّت تكوينى‌

٤. توحيد حاكميّت تشريعى و قانون‌گذارى‌

٥. توحيد اطاعت (تنها بايد از فرمان او اطاعت كرد يا فرمان كسانى كه او فرمان داده است).

بدون شك افعال خدا منحصر به اينها نيست، و به همين دليل شاخه‌هاى توحيد افعالى نيز منحصر به آنچه گفته شد نمى‌باشد ولى پنج شاخه بالا قسمت‌هاى اصلى را تشكيل مى‌دهد.

ذكر اين نكته را نيز در اينجا ضرورى مى‌دانيم كه توحيد را از يك نظر مى‌توان به دو بخش توحيد خاص و عام تقسيم كرد.

توحيد خاص همان شاخه‌هاى توحيد است كه در بالا اجمالًا به آنها اشاره شد.

امّا توحيد عام عبارت است از:

١. توحيد در نبوّت (همه پيامبران يك هدف را تعقيب مى‌كردند و برنامه اصلى آنها يكى بود، و لذا ما هيچ‌گونه فرقى در ميان آنها از نظر اساس دعوت و مأموريت نمى‌گذاريم)؛ «لَانُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ».

٢. توحيد در معاد (همه انسان‌ها در يك روز و يك دادگاه حضور مى‌يابند و رستاخيز دارند).

٣. توحيد در امامت (همه امامان يك سخن مى‌گفتند و يك حقيقت را دنبال‌