پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٠ - دعوت عمومى پيامبران به خداى يكتا

أَجَعَلْنَا مِنْ دُونِ الرَّحْمَنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ».

در اين‌كه چگونه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مأمور بود از رسولان پيشين سؤال كند، در حالى كه هيچ‌كدام در عصر او وجود نداشتند؟ مفسّران احتمالاتى داده‌اند:

بعضى گفته‌اند منظور سؤال از امت‌هاى آنها است تا از طريق خبر متواتر مطلب ثابت شود، زيرا حتى امتهايى كه دم از خدايان سه گانه و مانند آن مى‌زنند وقتى از آنها سؤال شود، خود را طرفدار توحيد قلمداد مى‌كنند، و از آن به تثليث در وحدت تعبير مى‌نمايند، در حقيقت اين آيه همان مفهوم آيه ٩٤ سوره يونس را دارد كه مى‌فرمايد: «فَاسْأَلْ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكَ» اين احتمال نيز داده شده كه منظور مراجعه به كتاب‌هاى آنها است كه در ميان امت هايشان باقى مانده بود، چرا كه گرفتن مطالب از آنها همچون سؤال از آن پيامبران است.

جمعى نيز گفته‌اند منظور سؤال پيامبر صلى الله عليه و آله از ارواح انبياى پيشين در شب معراج، و يا حتى در غير شب معراج است، چرا كه روح پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله به قدرى بزرگ بود كه فاصله‌هاى زمانى و مكانى براى او مطرح نبود، و مى‌توانست با ارواح انبياى پيشين در تماس باشد.

از آنجا كه هدف اصلى آيه استدلال در برابر مشركان است مناسب همان معناى اوّل و دوم مى‌باشد، چرا كه ارتباط معنوى پيامبر صلى الله عليه و آله با ارواح انبياى پيشين براى مشركان مقابل قبول نبود، تنها مى‌توانست براى شخص پيامبر صلى الله عليه و آله مفيد باشد، در حالى كه مى‌دانيم ايمان آن حضرت به مسأله توحيد به قدرى بود كه نيازى به چنين سؤالى براى شخص خودش نداشت.

ولى تفسير سوم مى‌تواند جزء بطون آيه باشد به همين جهت در روايات‌