پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٤ - گناه نابخشودنى!

مطابق اين آيه اگر انسان تمامى عمر خود را به عبادت و بندگى خدا و اعمال صالح مشغول باشد، و در پايان لحظه‌اى مشرك شود، و با همان حال از دنيا چشم بپوشد، تمام اعمال او محو و نابود خواهد شد، يعنى شرك همچون آتشى سوزان و صاعقه‌اى مرگبار است كه تمام حاصل زندگى او را در كام خود فرو مى‌بلعد و خاكستر مى‌كند، و يا همان‌گونه كه قرآن در آيه ١٨ سوره ابراهيم عليه السلام اشاره كرده همچون تندبادى بى‌امان است كه بر خاكسترى بوزد و تمام آنها را بر باد دهد.

«لَيَحْبَطَنَّ» از مادّه «حَبْط» (بر وزن ربط) از ريشه حَبَط (بر وزن هدف) در اصل به معناى آن است كه حيوانى آنقدر علف بخورد كه باد كند و بيمار شود يا بميرد، سپس اين واژه در اعمال فراوانى كه ظاهر خوبى دارد امّا باطنش خراب است و به نابودى مى‌گرايد به كار رفته است. [١]

شبيه همين معنا در لسان‌العرب و مصباح اللغه نيز آمده است ولى در لسان‌العرب يكى از معانى احباط خشك شدن آب چاه، و عدم بازگشت آن ذكر شده،

مقائيس اللغة مفهوم اصلى آن را بطلان، يا درد ذكر كرده و به آثارى كه از زخم بعد از بهبودى روى پوست باقى مى‌ماند نيز «حَبَطْ» گفته‌اند.

به هر حال اين واژه در آيه مورد بحث و در بسيارى از آيات و روايات به معناى محو و نابودى ثواب اعمال صالح و از ميان رفتن آثار مثبت آن است.

درباره حقيقت حبط اعمال و چگونگى آن بحث‌هايى است كه اينجا جاى آن نيست.

[١]. مفردات راغب مادّه «حبط».