پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦ - ٣ جهان متغير است و هر متغيرى حادث

٣. جهان متغير است و هر متغيرى حادث‌

بسيارى از متكلمان (علماى عقائد) در مسأله اثبات وجود خدا روى اين دليل (دليل تغيير) تكيه كرده‌اند، البتّه آنها كار به مسأله حركت جوهرى ندارند، بلكه تغييراتى كه دائماً در ظاهر موجودات جهان مادّه ديده مى‌شود، براى اثبات نظر آنها كافى است.

توضيح اين‌كه: در جهان مادّه هيچ چيز به حالت يكنواخت خود باقى نمى‌ماند و همه اشياء بدون استثناء در حال تغييراند.

از سوى ديگر: تغيير و حركت مسلّماً يك امر حادث است، و از آنجا كه مادّه دائماً دستخوش اين تغييرات و دگرگونى‌ها است بايد خود آن هم حادث باشد، زيرا ممكن نيست مادّه ازلى باشد و از ازل معرّض حوادث گردد، چرا كه لازمه اين سخن جمع ميان حدوث و ازليّت است، و مى‌دانيم اين دو با هم تضاد دارد.

(دقّت كنيد)

اين استدلال با توجّه به نظرات جديدى كه درباره مادّه ابراز شده است به صورت روشن‌ترى مطرح مى‌شود، زيرا طبق نظريه فيزيك جديد هر مادّه‌اى از اتم‌ها تشكيل شده، و هر اتم مجموعه‌اى از حركات است، و مسلّماً هر حركت امر حادثى است، بنابراين مادّه‌اى كه خود مجموعه‌اى از حركت الكترونها و پرتونها است نمى‌تواند ازلى باشد و به تعبير ديگر هر حركت داراى آغاز و انجامى است و چيزى كه آغاز و انجام دارد نمى‌تواند ازلى باشد.

اين مسأله به صورت لطيفى در حديثى از امام صادق عليه السلام در برابر ابن‌