پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٥ - ٤ آخرين سخن پيرامون عوامل شرك

با شرك و بت‌پرستى حركت كند، و خط انبيا كه خط درهم شكستن استعمار و استضعاف است خط توحيد و يگانه‌پرستى و بيدارى و آگاهى باشد.

در اينجا بار ديگر به ياد آن حديث معروف و پرمعناى امام صادق عليه السلام مى‌افتيم كه فرمود: «انَّ بَنى امَيَّةَ اطْلَقُوا لِلنّاسِ تَعْليمَ الْايْمانِ وَ لَمْ يُطْلِقُوا تَعْليمَ الشِّرْكِ لِكَى اذا حَمَلُوهُمْ عَلَيْهِ لَمْ يَعْرِفُوهُ‌»: «بنى‌اميه تعليم ايمان را براى مردم آزاد گذاشتند، ولى تعليم شرك را اجازه ندادند تا هرگاه بخواهند آنها را به شرك وادار كنند، نفمند!». [١]

اين معنا گرچه صريحاً در آيات قرآن منعكس نيست ولى به طور اشاره آمده است از جمله در سوره سبأ آيه ٣١ مى‌خوانيم: «اگر ببينى هنگامى كه اين ستمكاران در پيشگاه پروردگارشان (براى حساب و مجازات) نگه داشته شده اند در حالى كه هر كدام گناه خود را به گردن ديگرى مى اندازد (از كار آنها تعجب مى كنى)! مستضعفان به مستكبران مى گويند: اگر شما نبوديد ما مؤمن بوديم»: «وَلَوْ تَرَى إِذْ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ الْقَوْلَ يَقُولُ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا لَوْلَا أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ».

٤. آخرين سخن پيرامون عوامل شرك‌

از آنچه در مجموع اين مباحث آورده‌ايم اين حقيقت روشن شد كه شرك و بت‌پرستى مانند ساير پديده‌هاى اجتماعى از يك عامل سرچشمه نمى‌گيرد، بلكه‌

[١]. گاصول كافى، جلد ٢، صفحه ٤١٥، (چاپ بيروت).