پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٢ - ٢ تزئين شياطين و هواى نفس

را بررسى كرده و پذيرا شوند، در نقاط منفى و ضعف قوم خود فرو مى‌روند، و درست همين قِسم از تقليد جاهلانه و تعصب‌آميز واپس گرا بوده كه عامل مهمّى براى نشر شرك و بت‌پرستى در طول تاريخ شده است. [١]

٢. تزئين شياطين و هواى نفس‌

از آيات قرآن استفاده مى‌شود كه هواپرستى نيز يكى از عوامل بت‌پرستى بوده است چنانكه در داستان سامرى مى‌خوانيم: هنگامى كه موسى عليه السلام از او سؤال كرد چرا اين كار را كردى؟ او در پاسخ گفت من چيزهايى ديدم كه آنها نديدند، من قسمتى از آثار رسول و فرستاده خدا را گرفتم، و بعد آن را دور افكندم و به سوى آئين بت‌پرستى روى آوردم‌ «وَكَذَلِكَ سَوَّلَتْ لِي نَفْسِى»: «و اين كارى بود كه (هواى) نفس من در نظرم جلوه داد».

و نيز از آيات قرآن استفاده مى‌شود كه تزيينات و وسوسه‌هاى شيطانى از عوامل پيدايش يا تداوم بت‌پرستى بوده، چنانكه در داستان ملكه سبا مى‌خوانيم:

هنگامى كه هدهد خبر بت‌پرستى قوم سبا را به سليمان عليه السلام داد افزود: «وَجَدْتُهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمْ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنْ السَّبِيلِ فَهُمْ لَايَهْتَدُونَ»: «او و قومش را ديدم كه براى خورشيد سجده مى كنند نه براى خدا؛ و شيطان اعمالشان را در نظرشان جلوه داده، و آنها را از راه (حق)

[١]. در زمينه انواع تقليد و شرائط تقليد ممدوح و انگيزه‌هاى تقليد كوركورانه و شرح واژه تقليد بحث‌هايى در جلد اول همين تفسير در بحث حجاب تقليد (جلد ١ صفحه ٣٤٢ به بعد آمده است.