پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٢ - فرو رفتن در عالمى از اوهام!

تفسير و جمع‌بندى‌

فرو رفتن در عالمى از اوهام!

نخستين آيه مورد بحث ضمن اشاره به مجازات مشركان، بر اين حقيقت تأكيد مى‌كند كه شرك هيچ‌گونه دليل و برهانى ندارد، و بنابراين زائيده پندارها و توهّمات است، مى‌فرمايد: «و هركس معبود ديگرى را با خدا بخواند- و به يقين هيچ دليلى بر آن نخواهد داشت- حساب او نزد پروردگارش خواهد بود؛ به راستى كافران رستگار نخواهند شد»: «وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهاً آخَرَ لَابُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ إِنَّهُ لَايُفْلِحُ الْكَافِرُونَ».

قابل توجّه اين‌كه در اينجا مجازات مشركان بيان نشده، تنها مى‌فرمايد:

«حساب او نزد پروردگارش خواهد بود» و اين بزرگترين تهديد است، چرا كه شخص بزرگ و قاهرى حسابرس او است و مسلّماً مجازات او شديد خواهد بود.

در حقيقت جمله «لا بُرْهانَ لَهُ بِهِ‌» الهام بخش اين مطلب است كه براى شرك هيچ‌گونه دليلى وجود ندارد، نه دليلى از عقل، و نه دليلى از نقل، نه فطرت با آن هماهنگ است و نه منطق، بلكه هرچه بيشتر در اين زمينه دقّت شود بطلان آن واضح‌تر مى‌گردد.

تعبير به «لا يُفْلِحُ الْكافِرُونَ‌» تعبير گسترده‌اى است كه هرگونه فلاح و رستگارى را، چه در زندگى مادّى، و چه در زندگى معنوى، چه در دنيا و چه در آخرت، از كافران نفى مى‌كند، مشاهدات روزمرّه ما در مورد افراد بى‌ايمان نيز