تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٩ - شرح آيات

بودن و ماديّت» زندگى، و كوشش او براى مبارزه با ارزشهاى معنوى به وسيله مظاهر مادّى.

وى كوشيد با خداى موسى، عزّ و جلّ روبرو شود، و با ذات سبحان او با امكانات محدودى كه در اختيار دارد همتايى و مبارزه كند، هم چنان كه نمرود هنگامى كه به اعدام يك زندانى و رها كردن ديگرى فرمان داد، چنين كرد و در حال همتايى كردن با پروردگار عزّت، به ابراهيم گفت: من نيز مى‌كشم و زنده مى‌كنم، و طاغوتان در هر عصرى چنين مى‌كنند. آنها در برابر هر جنبش آزاديخواهى با قدرت نمايى خود مى‌ايستند تا هيبتى را كه نزديك است در برابر تند باد انقلاب فرو ريزد تحميل كنند.

فرعون همان كسى است كه به موجب اشاره اين آيه كريم يكى از اهرام مصر را ساخت،/ ٧٢ و از خلال اين كار مى‌كوشيد مردم را گمراه كند، و به نظر خود به بلندترين مكان مناسب كه همان درهاى آسمانهاست برسد.

«أَسْبابَ السَّماواتِ فَأَطَّلِعَ إِلى‌ إِلهِ مُوسى‌ وَ إِنِّي لَأَظُنُّهُ كاذِباً- درهاى آسمانها، و خداى موسى را ببينم، زيرا پندارم كه دروغ مى‌گويد.» اين عادت گردنكشان است. آنان در قضاياى گوناگون احكامى دور از روش گرايى درست صادر مى‌كنند، چنان كه فرعون مى‌داند كه خداى بر حقّى كه موسى (ع) مردم را بدو فرا مى‌خواند با مقياسهاى مادّى درك نمى‌شود ولى وى روشى كاملا مادّى را به كار مى‌گيرد تا خدا را- سبحانه و تعالى- بشناسد، و نتيجه‌اى كه بدان مى‌رسد، حتّى در صورتى كه بتواند و قدرت آن را داشته باشد، كه به آسمانهاى برين برسد، نتيجه‌اى خطاست، و (به تصوّر او) بر اثر اين روش است كه موسى دروغگو در خواهد آمد.

معروف است كه فرعون مستضعفان را براى بناى كوشك به بيگارى مى‌كشيد و بى اجر و مزدى به كار مى‌گماشت، و بسيارى از آن بينوايان كه وى ايشان را از اطراف و اكناف مصر گرد آورده بود زير فشار كار سخت و بد غذايى و انتشار بيماريها مى‌مردند و او در كنار اهرام مصر زمينهايى وسيع را به دفن جنازه‌