تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٩٠ - شرح آيات

«اسْتَجِيبُوا لِرَبِّكُمْ‌- به پروردگارتان پاسخ قبول دهيد!» با گوش فرا دادن به سخنان دعوت كننده‌اى كه از جانب اوست، و تسليم به حقّى كه با او فرو فرستاده است، و فرمانبردارى از رهبرييى كه بدان فرمان داده است.

«مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ‌- پيش از آن كه روزى بيايد كه از جانب خدا بازگشتى ندارد.» آيا كسى مى‌تواند چيزى را كه خداى تعالى اراده كرده است برگرداند؟

«ما لَكُمْ مِنْ مَلْجَإٍ يَوْمَئِذٍ- در آن روز نه پناهى خواهيد داشت.» پس هيچ كس شما را يارى نمى‌دهد.

«وَ ما لَكُمْ مِنْ نَكِيرٍ- و نه كسى كه از شما دفاعى تواند كرد (و منكر گناهتان تواند شد).» [٤٨] قرآن- در چندين آيه- به بررسى مشكلى نفسانى در برابر تحمّل مسئوليت ايمانى مى‌پردازد،/ ٣٩٧ آنجا كه مى‌بينى انسان منتظر كسى است كه ايمان را به او تحميل كند (و چشم دارد كه ديگرى او را به قبول ايمان وادارد)، و مى‌پندارد تا وقتى كسى نباشد كه او را به ناخواه خود وادار به ايمان كند وى از ايمان آوردن و التزامهاى آن معاف است.

هرگز ... ايمان مسئوليّت خود توست قبل از هر شخص ديگر. مگر نه آن كه فايده آن براى توست، و زيان آن- اگر از دستش دادى- بر توست، پس چه انتظارى دارى؟ براستى پيامبر جز تبليغ كننده‌اى نيست، پس اگر خواستى با آزادى خود ايمان مى‌آورى، و اگر خواستى با كفرى كه براى خود برگزيده‌اى عذاب را براى خويش مى‌خرى.

«فَإِنْ أَعْرَضُوا فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلاغُ‌- اگر اعراض كنند (و روى گردان شوند) تو را نفرستاده‌ايم كه نگهبانشان باشى. بر تو جز تبليغ رسالت هيچ نيست.» اين نقش هر رهبر رسالتى در هر اجتماع و هر زمان است، و همين مسئوليّت‌