تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧٩ - شرح آيات

دهد خبرش بيشتر از آنچه در ديگر شهرها روى مى‌دهد، پراكنده مى‌شود، وانگهى پايتخت موقعيّت مركزى سياسى و اجتماعى مهمّى را در ميان ديگر شهرها احراز مى‌كند، پس گشودن پايتخت در بيشتر موارد به فتح ديگر شهرها و جايهاى ديگر مى‌انجامد، طبيعة اگر پايتخت مانند مكّه در زمان پيامبر (ص) مركز گرد آمدن نيروهاى دينى و سياسى و نظامى و اقتصادى بوده باشد كه در آن هنگام قريش بر آن تسلّط داشت و از آن طريق در شبه جزيره (عربستان) حكم مى‌راند.

اين آيه دلالت بر آن دارد كه رسالت الهى داراى موجهايى پياپى بود. پس با فرمان دادن به خواندن به پيامبر آغاز مى‌شود: «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ‌ [٧] بخوان به نام پروردگارت كه بيافريد». سپس بدو فرمان مى‌دهد كه نزديكان و خويشاوندان خود را هشدار و بيم دهد: «وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ‌ [٨] و خويشاوندان نزديكت را بترسان»، و آن گاه به قوم او- صلّى اللَّه عليه و آله- با اين گفته خداى سبحان گسترش مى‌يابد كه گويد: «وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ‌ [٩] و (قرآن) سبب بلند آوازه گشتن تو و قوم توست»، و هم چنان ادامه مى‌يابد تا تمام جهانيان را فرا مى‌گيرد و پروردگار سبحان ما مى‌گويد: «تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى‌ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً [١٠] بزرگ است و بزرگوار آن كس كه اين فرقان را بر بنده خود نازل كرد، تا جهانيان را بيم دهنده‌اى باشد».

با آن كه اين رسالت از همان آغاز جهانى بوده است واقعى نيز بوده و از طريق موجهاى پياپى در ميان مردم بر اساس نزديك و نزديكتر به سوى اقطار جهان گسترش يافته است، و سزاوارترين مردم بدان و تحمّل مسئوليتهاى آن پيامبر و اهل بيت اويند كه قرآن در خانه‌هاى ايشان نازل شده است.

«وَ تُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لا رَيْبَ فِيهِ‌- همچنين آنان را از روز قيامت- كه‌