تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٠١ - شرح آيات

همچنين عدل زمينه وحدت است، و هنگامى كه عدل نباشد سرير تجمّع از هم مى‌شكند و پايه‌هايش فرو مى‌ريزد. امام على (ع) گويد

«براستى، آنچه بيشتر ديده واليان بدان روشن است، برقرارى عدالت است در شهرها». [١٥] «اللَّهُ رَبُّنا وَ رَبُّكُمْ‌- خداى يكتا پروردگار ما و پروردگار شماست.» و در حالى كه ما در برابر خدا همسانيم چون آفريده اوييم و او پروردگار ماست، پس در برابر قانون نيز كه همان كتاب خداى عزّ و جلّ است يكسانيم و از اين مبدء و ديدگاه است كه عدالت ايجاب مى‌كند هر كس خود پاداش كردار خويش را تحمّل كند نه ديگران.

«لَنا أَعْمالُنا وَ لَكُمْ أَعْمالُكُمْ‌- اعمال ما از آن ما و اعمال شما از آن شما.» پس هر كسى پيامد كردار خود را تحمّل مى‌كند، بى آن كه بتواند بدين يا بدان بهانه آن را بر دوش ديگران بيفكند، و اين بينش در برانگيختن و به حركت انداختن انديشه و متوقّف ساختن حالت/ ٣١٠ بى بند و بارى اثرى بزرگ دارد.

«لا حُجَّةَ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمُ‌- ميان ما و شما هيچ محاجّه‌اى نيست.» نه جدالى و نه مرافعه‌اى، حق پديدار شده و امر خدا ظاهر گشته است، و ما نمى‌خواهيم شما را به اكراه به پذيرفتن حق واداريم، زيرا پذيرفتن حق پيش از آن كه به ما سود رساند به شما سود مى‌رساند، و رد كردن آن (از جانب شما) به شما زيان مى‌زند و به ما زيانى نمى‌زند.

و اين آيه مى‌رساند كه براى انسان ممكن نيست كه ديگران را با جدل تسليم به انديشه‌هاى خود كند.

«اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنا- خدا ما را در يك جا گرد مى‌آورد.» فردا در برابر ترازوى حق، و مخالفتها را فيصله مى‌دهد (و حق را از ناحق‌