تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢١ - شرح آيات

چند پا بالاتر مى‌بود دى اكسيد كربن اكسيژن را مى‌خورد و نابود مى‌كرد و وجود زندگى براى گياه ممكن نمى‌شد، و اگر هوا از ارتفاعى كه دارد بالاتر مى‌بود بعضى از ميليونها شهاب كه اكنون در غلاف جوّى مى‌سوزند زمين را ويران مى‌كردند و اگر عنصر اكسيژن در هوا بجاى ٢١ درصد ٥٠ درصد يا بيشتر مى‌بود تمام مواد قابل سوختن در جهان در معرض شعله‌ور شدن قرار مى‌گرفت به درجه‌اى كه نخستين شراره برقى كه به درختى برمى‌خورد سراسر جنگل را در لهيب آتش مى‌سوزاند، و اگر نسبت اكسيژن از ١٠ درصد كمتر مى‌بود تمدّن انسان معدوم بود. [٨٤] اين زمين كه خداوند آن را بر حسب نيازمنديهاى انسان آماده ساخته و اگر مى‌خواهى بگو انسان را طورى آفريده كه بتواند با سازگارى دقيق بر آن زندگى كند، قرارگاه انسان است.

امّا بنايى كه بر فراز آن افراشته، همان آسمان است كه خداوند آن را چون سقفى محفوظ برآورده و ما از نشانه‌هاى آن روى مى‌گردانيم، و تا امروز به تمام رازهاى آن آگاهى نيافته‌ايم، بگذر از مشاركت در ساختن آن كه/ ١٢٤ فقط فضل و منّتى از جانب خداست.

«اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَراراً وَ السَّماءَ بِناءً- خداست كه زمين را قرارگاه شما ساخت و آسمان را چون بنايى برافراشت.» سپس انسان را به نيكوترين صورت و برترين آفرينش بيافريد، پس هيچ آفريده‌اى از جماد و گياه و جاندار نيست كه خداوند انسان را در نيروى بدنى و استوارى اندامها و قدرت تحمّل دشواريها بر آن برترى نداده است و بويژه آن كه بدو خرد و دانش و ديگر نيروها و توانمنديها را داده است كه به وسيله آنها طبيعت را به كار گيرد و تسخير خود كند. و انسان را از توشه حيا بهره‌مند ساخت تا با همانندهاى خود همزيستى كند و به ارزشهاى خود پيوستگى داشته باشد. آيا در