تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٨٣ - شرح آيات

دست اوست، بر هر كه بخواهد مى‌گشايد و (به حكمت رساى خود) بر هر كه بخواهد به اندازه معيّن و مقدّر مى‌كند (زيرا او) به هر چيزى داناست.

شرح آيات

[٨] اختلاف ميان اهل حق و اهل باطل جزئى از سنّت و قانون خدا در زندگى است، نه از آن رو كه ذات متعال او مى‌خواهد برخى دوزخى و برخى ديگر بهشتى باشند، بلكه از آن رو كه او به آنها آزادى به گزينى داده، و مقتضاى اين آزادى آن است كه بشريكى از دو جهت اين به گزينى را دنبال كند.

«وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً واحِدَةً- اگر خدا مى‌خواست همه را يك امّت كرده بود.» و اين با طبيعت زندگى و هدف آفرينش سازگار نيست.

«وَ لكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ‌- ولى او هر كه را بخواهد به رحمت خويش درآورد.»/ ٢٩٢ و آنان مؤمنانى هستند كه سببهاى دنيا را وسيله هدايت خود ساختند و خدا توفيق دسترسى به هدايت را داد. اين آيه ما را از غرور و فريفتگى به ايمان خود بر حذر مى‌دارد، بدين گونه كه تأكيد مى‌كند رهيابى ما از جانب خدا و به توفيق اوست.

هم چنان اين آيه براى ما بيان مى‌كند كه آن كس كه راه دوزخ را برگزيده است بيقين، به اراده خود وارد دوزخ مى‌شود و خداوند آنجا كه توفيق خود را از او بازداشته او را به حال خود گذاشته، و او را از جاذبه‌هاى شيطان و فشارهاى زندگى، بر انسان كه شأن و رفتار او با مؤمنان است حفظ نكرده است، و گر نه آنها نيز به عقب برمى‌گشتند.

اين انسان پيش از آن كه راه آتش را براى خود برگزيند همچون هر بشرى ديگر داراى خير و شرّ است، ولى او با اين گزينش زيانبخش از يارى و توفيق خدا محروم مى‌شود و تنها و تنها در شرّ فرو مى‌افتد، و از اين روست كه دوستداران و اولياء