تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣١ - رهنمودهايى از آيات

/ ٤٣٦

منزّه است آن كس كه اينها را رام ما كرد

رهنمودهايى از آيات

آيات اين سوره مى‌كوشد كه رابطه ميان انسان و آنچه را پيرامون اوست جهت دهد، و اين جهت دادن با ديد درست انجام مى‌يابد، زيرا بينش انسان در برابر طبيعت و نمادهاى آن است كه كيفيّت رابطه او را با آنها مى‌سازد.

سياق آيات در اينجا به ما خاطر نشان مى‌كند كه نعمتهاى زندگى كه به ما داده شده ناگزير بايد ما را به شناخت پروردگارمان و نزديكى جستن بدو راهنمايى كند، پس نعمت همسرى وسيله‌اى است براى شناخت خدا، چگونه؟ پروردگار ما از هر چيز جفتى آفريده است كه هر چيز به ناتوانى و نيازمندى خود آگاه شود، تا هيچ آفريده‌اى بر اثر احساس بى‌نيازى گردنكشى و سرپيچى نكند و براى آن كه بر او آشكار سازد كه آفريده‌اى است كه به همتايى نياز دارد كه او را تكميل كند، و همان گونه كه انسان به همسر نياز دارد به چيزها و ديگر جانداران غير از خود نيز نيازمند است، پس انسان چون بخواهد بيابانها و درياها را درنوردد، به چهار پا و كشتى نياز دارد، و نياز او دليل ناتوانى اوست و گواه بى‌نيازى پروردگار اوست. امّا بجاى آن كه خداوند به انسان دو بال بدهد كه با آنها پرواز كند، يا پاهايى چابك و تيز گام بدو بخشد كه بر باد پيشى گيرد، يا دو گوش تيز همچون گوش اسب بدو دهد، در عوض همه/ ٤٣٧ اينها او را با توشه خرد مجهّز كرده كه به وسيله آن چيزها را مسخّر خود كند و به زير فرمان درآورد، از اين رو مى‌بينى كه كشتى را مى‌سازد، و بر هواپيما و موشك فضا پيما سوار مى‌شود، و حتّى جانداران پيرامون خود از قبيل چارپايان و سگها و دلفينها و ... و ... را رام مى‌كند و به خدمت خود مى‌گمارد.