تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣٢ - شرح آيات

اگر موهبت خرد نمى‌بود آيا مى‌توانست چنين كند؟ هرگز ... آيا نديده‌اى كه چگونه كودكى گله‌اى شتر را مى‌راند؟

از اين رو هنگامى كه انسان بر پشت اسب خود مى‌نشيند يا بر عرشه كشتى قرار مى‌گيرد، بايد خدا را به ياد آورد و بگويد

«منزّه است خدايى كه اين مركب را رام ما كرد و ما خود نمى‌توانستيم جز به اذن ذات سبحان او اين را مسخّر و رام خود كنيم».

براستى مؤمن به زمين مى‌نگرد بدين عنوان كه زمين مادر اوست و به خرما بن و درخت مى‌نگرد بدين چشم كه آنها را عمّه‌هاى خود مى‌شمارد، و به خورشيد و ماه مى‌نگرد از اين ديدگاه كه آن دو را دو آفريده خدا مى‌داند كه به فرمان او سر نهاده‌اند و در گردش‌اند، و اسلام ما را با طبيعت پيرامونمان پيوند مى‌دهد. پس دعايى براى سوار شدن بر چار پا وجود دارد، و دعايى براى پديد آمدن هلال، و دعايى به هنگام شنيدن بانگ رعد، و ... و ... پيامبر خدا (ص) خدا را مى‌پرستيد، و به ستارگان مى‌نگريست و در آفرينش آنها مى‌انديشيد، و اين آيات را تلاوت مى‌كرد: «إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ. الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‌ جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ [٦] هر آينه در آفرينش آسمانها و زمين و آمد و شد شب و روز، خردمندان را عبرتهاست. آنان كه خدا را ايستاده و نشسته و به پهلو خفته، ياد مى‌كنند و در آفرينش آسمانها و زمين مى‌انديشند. اى پروردگار ما! اين جهان را به بيهوده نيافريده‌اى، تو منزّهى، ما را از عذاب آتش بازدار».

شرح آيات

[١٢] «وَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها- و آن كه همه جفتها را بيافريد.»