تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٥٤ - شرح آيات

پاكيزه‌تر و بهتر است.

شرح آيات

[٢٦] ضمن سياق اين سوره كه از تصحيح رابطه ميان انسان با آنچه پيرامون او، از بشر و طبيعت وجود دارد سخن مى‌گويد، روند قرآنى رابطه‌اى مثالى را ميان انسان و پدرانشان براى ما بيان مى‌كند، كه واجب است رابطه او پيش از رابطه با گذشته اعم از خير و شرّ، رابطه با ارزشها باشد. چرا؟ زيرا انسان به صرف گذشت زمان بر او حايز قدسيّت نمى‌شود، و براى آن كه ما و آنها همه در پيشگاه خدا يكسانيم، و براستى ارزش همه ما به پيروى از چيزى است كه خدا به ما فرمان داده است.

اگر اين رابطه مجرّد شده و بر كنار از تقديس نباشد نمى‌توانيم از تجربه‌هاى گذشتگان بهره گيريم، و دريابيم چگونه از خطرهايى كه آنها را احاطه كرد و به نابودى افكند بپرهيزيم، و آغاز انحرافهاى آنها چه بوده، و سرانجام آن كدام است.

هم چنان كه رابطه درست با تاريخ ما را با آن مى‌دارد كه وضع موجود زندگى خود را به صورتى بهتر درآوريم، برخى از مردم هستند كه مى‌بينى از وضع كنونى خود به دامان گذشته مى‌گريزند، و نكات مثبت عصر و زمان خود و/ ٤٦٠ اقدامات معاصران خويش را نمى‌بينند، و از فوايد آن بهره نمى‌برند، و تحوّل و تجديد را نمى‌پذيرند. اين همه از آن روست كه به دامان تاريخ گريخته‌اند، و در غار آن پناه گرفته، و به بزرگواران پيشين آن مى‌بالند، و با حوادث آن به سر مى‌برند و هماهنگى دارند و همچون صفحه خراش ديده گرامافون يك آهنگ را هم چنان تكرار مى‌كنند، و اين براستى از بزرگترين علامتهاى عقب ماندگى است. مثلا قريش هنگام طلوع فجر نبوّت باور نمى‌كرد كه پيامبر يكى از خود آنان باشد، در ميان ايشان زندگى كند، از همان كه آنها مى‌خورند بخورد، و همان را كه آنها مى‌نوشند بنوشد، و از ابراهيم و موسى و عيسى و از بزرگان تاريخ (عليهم السلام) برتر باشد، با وجود آن كه مى‌بينى قرآن كريم هنگام عرضه كردن داستانهاى پيامبران گرامى خدا