تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥١٦ - شرح آيات

مى‌گويد

/ ٥١٨ «امّا دو دوست مؤمن در زندگى خود در فرمانبردارى از خداى تبارك و تعالى با يكديگر دوستى پيوستند، و به يكديگر بر همان اساس بذل (خدمت و مال) كردند، و بر همان پايه يكديگر را دوست داشتند. آن گاه يكى از آن دو پيش از دوستش درگذشت، و خدا منزل او را در بهشت به وى نشان داد، (اينك) وى به شفاعت در حقّ دوست خود مى‌پردازد و مى‌گويد: پروردگارا، دوستم فلانى مرا به فرمانبردارى از تو فرمان داد، و بر اين طاعت مرا يارى كرد، و از نافرمانى نسبت به تو بازداشت، پس گام او را بر هدايت استوار دار هم چنان كه گام مرا در آن راه استوار داشتى تا بدو نيز همين سرانجامى را نشان دهى كه اكنون به من مى‌نمايى. پس خدا درخواست او را مى‌پذيرد تا آن دو در پيشگاه خداى عزّ و جلّ يكديگر را ببينند، و هر يك از آن دو به دوستش گويد: خدا تو را به جاى اين دوست خير دهد، تو بودى كه مرا به فرمانبردارى از خدا امر كردى و از نافرمانى نسبت به او بازداشتى.

امّا دو يار كافر در نافرمانى از خدا دوست يكديگر شدند، و در همان راه به يكديگر بذل (مال و خدمت) كردند، و بر آن پايه دوستى ورزيدند. آن گاه يكى از آن دو پيش از ديگرى بمرد، و خداى تبارك و تعالى جاى او را در دوزخ بدو نمود، گفت: پروردگارا! دوستم فلانى مرا به نافرمانى از تو فرمان مى‌داد، و از فرمانبردارى از تو باز مى‌داشت، پس او را در نافرمانيها همچون من ثابت قدم بدار تا بدو نيز همين عذابى را نشان دهى كه به من نمودى، و چون روز قيامت در پيشگاه خدا به يكديگر رسند هر يك به دوستش گويد: خدا به جاى اين دوست به تو پاداش شرّ دهد، تو بودى كه مرا به نافرمانى از خدا خواندى و از فرمانبردارى او بازداشتى». [٧٨] «يا عِبادِ لا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَ لا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ‌- اى بندگان من، در آن روز بيمى بر شما نيست، و شما غمگين نمى‌شويد.»