تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨ - شرح آيات
/ ١٩ مسير حركت انسان و سرنوشت او را تعيين مىكند، بى آن كه احدى قادر به تبديل و تغيير آن باشد.
«لا إِلهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ- هيچ خدايى جز او نيست، بازگشت همه به سوى اوست.» پس اوست كه هر گونه بخواهد به اراده خود آن را مقرّر مىدارد.
[٤] امّا پارهاى مردم با اصرار تمام حق را ردّ مىكنند، از اين رو آنان را مىبينى كه در آيات خداوند كه آنها را به حق راهنمايى مىكند، مجادله مىكنند.
و جدل- در لغت- تافتن نخهاى نازك يا بافتن رشتههاى ليف به يكديگر است تا ريسمانى شود، و اين به حال مجادله كنندگان شباهت دارد كه سخنانى به هم مىبافند تا جهل خود را بدان بپوشانند.
«ما يُجادِلُ فِي آياتِ اللَّهِ- در آيات (او نشانههاى) خدا جدال نمىكنند،» با روشنى و وضوحى كه اين آيات دارد، چنان كه مجالى براى شك و ترديد باقى نمىگذارد.
«إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا- مگر آنان كه كفر ورزيدند (كافران).» زيرا آنها جوينده حقيقت نيستند، و اگر چنان مىبودند، اين امر بيگمان ايجاب مىكرد كه اين آيات و نشانهها را كه بيّنات و دلايل آشكار است بپذيرند، در حالى كه آنان مىكوشند پيروى خود را از باطل توجيه كنند و براى آن دليل بتراشند تا خود را بفريبند كه بر حقّاند، و ضعف خود را بپوشانند و چنان وانمود كنند كه نيرومندند، اما مؤمنى كه از بينشهاى قرآن پيروى مىكند هرگز فريب نيرنگ آنها را نمىخورد.
«فَلا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِي الْبِلادِ- پس جولانشان در سرزمينها تو را نفريبد.» پس هر چند در ضمن جولان و نقل مكان در سرزمينها از طريق سان دادنهاى قدرت نمايى، تظاهر به توانايى كنند، چنان كه طاغيان و گردنكشان عادت