تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٨ - شرح آيات

كند، پس هر كس متحمّل مسئوليت خويش است و پاداش خود را مى‌يابد.

سپس قرآن تأكيد مى‌كند كه خداوند كشمكشها را تا ابد باقى نمى‌گذارد و اگر هم ذات سبحان او به صورت مستقيم در آنها مداخله نكند، دست غيب در هنگام مناسب مداخله مى‌كند تا حجّت باطل را از ميان ببرد، ولى اين امر كى روى مى‌دهد؟ هنگامى كه رسالتى نازل شود كه مجموعه‌اى از مردم بدان ايمان آورند، و پيرامون صاحب آن رسالت گرد آيند، در حالى كه گروهى ديگر/ ٣٠٧ به حجتهايى موهوم با آنان مخالفت ورزند، پس خداوند مؤمنان را بر دشمنانشان يارى و پيروزى مى‌دهد، و شكّ نيست كه رسالت تنها پيروز نمى‌شود، بلكه رسالتى پيروز مى‌يابد كه مردم پيرامون آن گرد آمده باشند و از آن دفاع كنند.

پاره‌اى اشخاص دراز ميان رفتن مخالفتها طالب شتابند و اين امر را در زودترين وقت مى‌خواهند، و از اين رو قرآن در اينجا انديشه پيشين را كه چند بار بيان كرده باز مى‌گويد، و آن بعيد نبودن قيامت است كه هر لحظه انتظار آن مى‌رود.

شرح آيات

[١٤] براستى، نيرومندترين عامل در اختلاف مردم و چند دستگى آنها جهل نسبت به حق نيست، زيرا حق بيشتر اوقات چيزى است كه كاملا روشن و آشكار است، بلكه مردم به سبب خواستها و خواهشهايى كه آنان را به ستمگرى بر يكديگر وا مى‌دارد اختلاف مى‌ورزند، پس آنها خود مسئول اختلافهاى ميان خويش‌اند مگر نه اينكه از جانب خدا علمى به آنان داده شده كه بر اختلافات خود غالب آيند و آنها را از ميان ببرند؟

«وَ ما تَفَرَّقُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ‌- از روى حسد و ستمگرى فرقه فرقه نشدند مگر از آن پس كه به دانش دست يافتند.» پروردگار ما به مردم در چند دستگى آنها مهلت مى‌دهد، ولى آنها را براى هميشه به حال خود نمى‌گذارد و در حق آنها اهمالى نمى‌كند زيرا از پيش گفته است كه به آنان فرصت مى‌دهد تا اراده خود را بيازمايند، و اگر چنين مهلتى نمى‌بود،