تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٨٦ - شرح آيات

فرستاد و آنان را به عذاب خوارى و پستى در زندگى دنيا گرفتار ساخت و اين پيش از عذابى خوار كننده‌تر در آخرت بود.

امّا قوم ثمود را خداوند هنگامى كه ناقه بينايى بخش را براى آنها فرستاد هدايت كرد، امّا آنها كوردلى را بر هدايت و بينادلى ترجيح دادند، و جزاى آنها صاعقه‌اى بود كه در «عذاب خوار كننده» نمودار شد ... اين همه به سبب جرمها و زشتكاريهايى بود كه كرده بودند.

(اين صاعقه‌ها تصادفى نبود، بلكه تنفيذ و اجراى سنّت و قانون جارى الهى، بود) و ساده‌ترين دليل بر اين امر اين كه خداوند كسانى را كه ايمان آورده و پرهيزگارى كرده و آن نافرمانيها را مرتكب نشده بودند، نجات داد.

شرح آيات

[١٣] بيگمان اين عذاب الهى كه بر قوم عاد و ثمود نازل شد و آنها را بكلّى از ميان برد ممكن است كه بر هر قوم كافرى نازل شود، زيرا به طور تصادفى بر آن امّتها نازل نشده و نزول آن ضمن سنّت و قانونى الهى بوده است و همچنين است هر چيزى كه مردم آن را تصادفى مى‌شمارند. لغزيدن آدمى در راه، يا انتشار ميكربى در بدن يكى از افراد بدون ابتلاى رفيق او، و حوادث رانندگى و زلزله‌ها و آتشفشانها و سيلها و جنگها و اين قبيل امور، به نظر انسان تنها تصادفى مى‌آيد، در حالى كه در سرتاسر اين جهان هستى چيزى بى‌سبب نيست. بلى، حوادثى هست كه ما سببها و قوانين آنها را مى‌دانيم، و حوادثى ديگر هست كه نمى‌دانيم و آنها را به تصادف منسوب مى‌كنيم.

ما به عنوان افرادى مؤمن معتقديم كه هر رويدادى، بزرگ يا كوچك، ضمن سنّت و قانونى الهى جريان مى‌يابد، و از اين رو اعتقاد داريم كه صدقه دادن بلا را دور مى‌كند، و دعا قضايى را كه كاملا استوار شده باشد رد مى‌كند و مى‌گرداند،/ ١٩٣ و صله رحم به عمر مى‌افزايد، و احسان، بلا را از ميان مى‌برد، هم چنان معتقديم كسى كه مرتكب اعمال بد شود بدين حوادث كه آنها را تصادف مى‌ناميم و