تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٩٤ - شرح آيات

زنده مى‌مانند. خداى تعالى مى‌گويد: «إِنَّهُ مَنْ يَأْتِ رَبَّهُ مُجْرِماً فَإِنَّ لَهُ جَهَنَّمَ لا يَمُوتُ فِيها وَ لا يَحْيى‌ [١٨] هر آينه هر كس كه گنهكار نزد پروردگارش بيايد، جهنّم جايگاه اوست كه در آنجا نه مى‌ميرد و نه زندگى مى‌كند». و همچنين بيهوش هم نمى‌شود، بدان گونه كه كسى كه زير شكنجه يا دردهايى در دنيا قرار مى‌گيرد، از هوش مى‌رود، و نيز به آنان مرخّصى نمى‌دهند/ ٢٠٠ كه در محدوده آن از دشوارى بلا وارهند، و عملهاى جرّاحى نيز بر روى آنها صورت نمى‌گيرد تا از بيماريهاى عذاب دهنده شفا يابند، و داروهاى آرامبخش و مسكّن نيز به آنان نمى‌دهند كه نفوسشان آرام گيرد و از فرياد و فغان دست بكشند.

«وَ يَوْمَ يُحْشَرُ أَعْداءُ اللَّهِ إِلَى النَّارِ- و روزى كه دشمنان خدا را نزد آتش گرد آورند.» آن وقت است كه عذاب بزرگتر را درمى‌يابند.

«فَهُمْ يُوزَعُونَ‌- آنها را نگاهدارند (و تقسيم كنند و به صف برانند).» پس تقسيم مى‌شوند و هر يك به زندان مخصوص به خود مى‌افتد.

[٢٠] تمام اين عذاب سخت خوار كننده در انتظار كسانى است كه با پروردگار خود به دشمنى برخاستند، و از پيامبران او پيروى نكردند، و با فرمانهاى او و پيامبرانش مخالفت ورزيدند، و از حدود او تجاوز كردند، در حالى كه تمام كاينات از پروردگار خود اطاعت كردند و به پيروى از سنّتهاى او كه مقدّر كرده بود پرداختند.

حتى اعضاى كالبد انسان از سنتهاى پروردگار او پيروى مى‌كنند، جز اين كه خداوند چند روزى در دنيا آن اندامها را مسخّر انسان كرده تا ببيند آدمى با آنها چه كارى مى‌كند، و در روز قيامت، آن گاه اين آزادى محدود را از انسان سلب مى‌كند، اعضاى كالبد او بر او مى‌شورند و بر لب پرتگاه جهنّم شاهدانى بر ضدّ او مى‌شوند.