تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤ - شرح آيات

يكم: اين كه خداوند مالك مكانى وسيع است كه عرش ناميده مى‌شود، و ما جز اين نمى‌دانيم كه آنجا چندان بزرگ است كه گنجايش آسمانها و زمين و تمام آفريدگان را دارد. در حديث مروى از امير المؤمنين عليه السلام آمده است:/ ٢٦ «كه فرشتگان عرش را حمل مى‌كنند، و عرش- چنان كه مى‌پندارى- به صورت تخت نيست، ولى چيزى است مشخّص و فراهم شده، و پروردگارت عزّ و جلّ مالك آن است» [٤] در حديث منقول از ابى ذرّ، از پيامبر- صلّى اللَّه عليه و آله- آمده است كه حضرتش گفت: «اى ابا ذرّ؟ آسمانهاى هفتگانه در درون كرسى جز همچون چنبره‌اى كه در زمين فلات افتاده باشد نيست، و برترى عرش بر كرسى همانند برترى فلات بر آن چنبره است» [٥] دوّم: اين كه عرش همان رمز و مظهر قدرت و چيرگى مطلق است. آنجا كه آيه كريمه «وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ- و عرش او بر روى آب بود» [٦] تفسير شده كه مراد سيطره و چيرگى ذات متعال اوست. امّا فرشتگانى كه عرش را حمل مى‌كنند، همانا واسطه‌هاى رحمت خداوند، و تنفيذ و اجراى اراده او در زندگى هستند.

و روايت منقول از امام رضا عليه السّلام بدين امر اشاره مى‌كند كه گويد

«عرش همان خداوند نيست، عرش نام دانش و قدرت است». [٧] در حديثى ديگر از امام صادق- عليه السّلام- آمده است كه هنگام سؤال درباره گفته خداى عزّ و جلّ كه فرمايد «وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ‌- كرسى او آسمانها و زمين را در بردارد» [٨] گفت: (يعنى) «دانش او». [٩]