تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٩ - شرح آيات

نمى‌بينى؟ بلى، همه چيز به ستايش پروردگار بزرگ ما تسبيح مى‌گويد، و همه چيز به روشنترين زبان گوياست كه خداوند آفريننده و تدبير كننده امور آن است. آيا اين چيزها خود بخود آفريده شده يا به تصادف و بدون علّت و حكمت و تدبير به وجود آمده است؟! كدامين خرد يا وجدانى اين سخن را مى‌پذيرد؟

وانگهى بشر از آفريننده همه چيز به كجا روى مى‌گرداند؟! آيا خدايى ديگر هست كه بدو روى آورند يا راه دور گمراهى را مى‌پيمايند؟! «ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ خالِقُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ- اين است خداى يكتا، پروردگار شما، آفريدگار هر چيزى. خدايى جز او نيست.» و آيا درست است كه بگوييم: خدا آفريننده هر چيز است، ولى آن كه بر چيزها حكمرواست غير از اوست؟! «فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ‌- پس چگونه (از حق) منحرفتان مى‌كنند؟»/ ١٢٢ افك همان انحراف است، و بادهاى تند را از آن رو «مؤتفكات» ناميده‌اند كه منحرف كننده‌اند. و اين كلمه از آن رو به صيغه مجهول آمده است كه بر اين دلالت كند كه عواملى پنهانى است كه بشر را از راه خدا منصرف مى‌كند و او را به راهى بر خلاف مصالحش مى‌افكند تا آنجا كه گويى جبرى او را مجبور به پيمودن آن راه خطا كرده است.

و اگر انسان به خدا پناه برد و بدو متوسّل شود اين عوامل ياراى گمراه كردن او را از راه پروردگار خود و پروردگار هستيها ندارند.

[٦٣] عوامل انحراف از آن رو بر بشر چيره مى‌شوند كه وى با وجود وحى فطرت و راهنمايى خرد به آيات و نشانه‌هاى خدا تسليم نمى‌شود و ايمان نمى‌آورد.

«كَذلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِينَ كانُوا بِآياتِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ‌- همچنين، آنان كه آيات خدا را انكار مى‌كنند، از ايمان منحرف مى‌شوند.» پس راه هدايت جز در نشانه‌هاى خدا، و اگر انسان آنها را انكار كند بر اثر عمل عوامل گمراه كننده منحرف شده است.