تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣١٣ - شرح آيات
كسى كه در زندگى مردم بينديشد و تأمّل كند بسيارى را مىيابد كه آرزوى آيندهاى معين داشتهاند ولى به جايى غير از هدف خود رسيدهاند، پس كسى كه برنامهريزى كرده است كه مهندسى شود عالمى دينى يا بازرگانى مىشود زيرا خدا روزى او را جز در اين يا آن حرفه قرار نداده است، پس در اين صورت چرا مردم با يكديگر اختلاف مىورزند و آتش زد و خوردها را بر سر لقمهاى نان كه خدا مقدّر كرده است برپا مىكنند؟! «يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ- هر كه را بخواهد روزى مىدهد.» تا وقتى كه روزى از جانب خدا تضمين و تأمين شده است ارتكاب گناهان بزرگ و ساختن مذهبهاى/ ٣٢٢ باطل و شرك به خدا از طريق تأييد سلطههاى ستمگر براى چيست؟
انگيزههاى شرك آورى بسيار است، ولى از بارزترين آنها جستن روزى است، و حديث زيرين منقول پشت اندر پشت از امامان داستان زندگى يكى از كسانى را براى ما باز مىگويد كه در طلب روزى حرام براى پروردگار خود شريك ساختند و بد عاقبت شدند، و در اين حديث عبرتى است مؤثّر.
امام صادق (ع) گفت
«در روزگار پيشين مردى بود كه از راه حلال دنيا را طلبيد امّا بدان دست نيافت، پس از راه حرام به جستجوى آن برآمد و بدان دست نيافت، آن گاه شيطان نزد او آمد و بدو گفت: اى فلان! دنيا را از راه حلال خواستى و نيافتى، و از راه حرام جستى و به دست نياوردى، آيا نمىخواهى تو را به كارى رهنمايى كنم كه مال دنياى خود را بدان افزون كنى و آيندگانت نيز بدان بسيار توانگر شوند؟ گفت
چرا، گفت: دينى بساز، و مردم را بدان دعوت كن. وى چنان كرد، و مردم دعوتش را پذيرفتند، و از او فرمان بردند، و از مال دنيا بهره يافت. آن گاه به انديشه افتاد و گفت: چه كردم؟ دينى ساختم و مردم را دعوت كردم! چارهاى براى توبه
- مصر، ج ٤، ص ٣٥٠ ديده مىشود: «عرفت اللَّه سبحانه بفسخ العزائم و حلّ العقود و نقض الهمم»- م.