تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٣ - شرح آيات

كه خداوند براى انسان در وجود چهار پايان قرار داده، آنجا كه پروردگار سبحان ما گويد: «وَ لَكُمْ فِيها جَمالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَ حِينَ تَسْرَحُونَ‌ [٩٥] چون شب هنگام باز مى‌گردانيد و بامدادان بيرون مى‌فرستيد، نشان تجمّل شماست».

و رابطه گرمى كه به سبب اين نياز قلبى ميان چهار پايان و صاحبش به وجود مى‌آيد معروف است.

«وَ عَلَيْها وَ عَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ‌- و بر آنها و بر كشتى سوار شويد.» پس خدايى كه شتر را آفريد تا انسان به وسيله آن مركب بيابانهاى دور را در نوردد، هموست كه سنّت خود را در دريا نيز جارى ساخت و كشتى را مسخّر انسان كرد تا او را از طريق اقيانوسها به شهرهاى دور دست ببرد.

[٨١] اينها نشانه‌هاى خداست كه پروردگار ما در كتاب آفرينش و لابلاى كتابى كه نازل كرده است به ما عرضه مى‌دارد تا از خلال آنها خود را به ما بشناساند، تا به سبب شدّت وضوح و فزونى و گوناگونى آنها قادر به انكارشان نباشيم. پس اگر انسان گمراه شود، خود پس از كامل شدن نعمت و اتمام حجّت خويشتن را گمراه كرده و مسئول است.

/ ١٤٧ «وَ يُرِيكُمْ آياتِهِ فَأَيَّ آياتِ اللَّهِ تُنْكِرُونَ‌- و آيات خود را به شما مى‌نماياند، پس كدام يك از آيات خدا را انكار مى‌كنيد؟» [٨٢] اين انكار- در صورتى كه انكار كنيد- شما را از چه چيز بى‌نياز مى‌كند؟! حجّت تمام شده و اعلام خطر به نهايت رسيده، و انتقام سخت است، و شما را در زندگى گذشتگان درس و عبرتى است كه ناديده گرفتن آن روا نيست، آنها نيز به اتّكاى نيروى خود و فريفتگى به مختصر دانشى كه داشتند انكار كردند و حقايق را به مسخره گرفتند، و در سرگرمى و بازى غوطه خوردند، پس بنگريد كه پايان كارشان چه بود، هنوز سر نچرخانده بودند كه عذاب خدا بر سرشان آمد، پس ايمان خود را آشكارا نمودار كنيد شايد قضاى خدا را از شما بگرداند، امّا هيهات كه (اين‌