تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣١٢ - شرح آيات

«اللَّهُ لَطِيفٌ بِعِبادِهِ‌- خدا با بندگانش مهربان است.» گفته‌اند: لطيف يعنى آگاه به نهان كارها و غيبها، و مراد از آن در اينجا

رساننده سودهاست/ ٣٢١ به بندگان از راهى كه ادراك آن به دقت و نازك بينى صورت مى‌گيرد، و اين دقّت در رزقهايى است كه خدا به بندگانش تقسيم كرده و آسيبها را از آنها دور داشته و شادمانى و پناهجويى به ايشان داده و توانايى و ابزارها را در اختيارشان نهاده است.

به نظر من معنى لطيف آن است كه خداى تعالى با دقّت و آسانى و تنوّعى حكيمانه شئون آفريدگانش را تدبير كرده و ترتيب داده كه انسان توانسته است با انگيزه‌هايى كه بر خود او معلوم و روشن نيست آنها را سامان دهد، چنان كه قرآن بدين امر اشاره مى‌كند و مى‌گويد: «وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ‌ [٢٩]- و هيچ كس نمى‌داند كه فردا چه چيزى به دست خواهد آورد و كسى نمى‌داند كه در كدام زمين خواهد مرد».

بسيارى از مردم براى خود طرح مى‌ريزند و برنامه مى‌سازند، امّا هنگام اجرا و تطبيق آنچه ترسيم كرده‌اند با واقعيّت دشواريهايى تازه مى‌يابند كه حساب آنها را نكرده‌اند، در حالى كه چيزهايى كه به آرزو خواسته‌اند از جايى كه حسابش را نكردند به آنها مى‌رسد، و اين دلالت بر آن دارد كه پروردگار به مراتب بيش از آنچه خود در مخيّله خويش داشته‌اند به تدبير شئون آنها مى‌پردازد.

اين از نشانه‌هاى لطف و دقّت خدا در تدبير كارهاست و امام على (ع) بدان اشاره كرده است

«خداى سبحان را شناختم از سست شدن عزيمتها، و گشوده شدن گرهها و باطل كردن همّتها». [٣٠]