تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٦ - شرح آيات

گويد: «وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ‌ [٤٢] چون بندگان من درباره من از تو بپرسند، بگو كه من نزديكم و به نداى كسى كه مرا بخواند پاسخ مى‌دهم. پس به نداى من پاسخ دهند و به من ايمان آورند تا راه راست يابند».

/ ١١١ شايد كلمه «إذا دعان چون مرا بخواند» اشاره به همين حقيقت باشد، چنان كه مى‌بينيم در گفته خود تصريح فرموده است كه: «فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي‌- پس به نداى من پاسخ دهند».

«إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ‌- آنهايى كه از پرستش من سركشى مى‌كنند، زودا كه در عين خوارى به جهنّم درآيند.» چرا دعا را عبادت و پرستش شمرده است؟ و خداوند ترك آن را به افتادن در جهنم تهديد كرده است؟ براى آن كه پاسخ اين پرسش را بدانيم، بگذار بپرسيم

محور اختلاف اصلى ميان يكتا پرستان و مشركان كدام است؟ آيا اختلاف در هستى خداست؟ هرگز، آيا در نامهاى خداست كه بر حسب اصطلاح به ذات منزّه او تعلّق مى‌گيرد؟ هرگز، بلكه مشركان اعتراف مى‌كردند كه خدا آفريننده است، و پروردگار ما گفته است: «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ‌ [٤٣] اگر از آنها بپرسى: چه كسى آسمانها و زمين را آفريده است؟ مى‌گويند: آنها را آن پيروزمند دانا آفريده است».

در واقع جوهر اختلاف و محور ريشه‌دار آن در يك كلمه اين است كه يكتا پرستان مى‌گويند: همانا خداوند همان ذات مقتدر و مسلّط و مدبّر امور الهى است، و او قبض و بسط دهنده، زنده كننده و ميراننده، عزيز كننده و خوار كننده است، و هموست كه شب را از پى روز و روز را از پى شب در مى‌آورد و كار را