تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٠٥ - شرح آيات

نمى‌گريزانيد، هم چنان كه اگر روح ايمان نباشد در بيشتر موارد مؤمن بر شيطان غالب نمى‌شود.

به تعبيرى ديگر: نفس پيامبر با روح القدس تكامل يافت تا آماده دريافت وحى خدا شد، هم چنان كه نفس ديگر افراد بشر با خرد تكامل مى‌يابد تا معارف و دانشها را دريافت كند. در اين صورت «روح» جانب پيوسته به پيامبر از وحى است، در حالى كه رسالت جانب پيوسته به حقّى است كه وحى مى‌شود، و اين هر دو از خداى سبحان است، و از اين رو كلمه «الرّوح» در اينجا پس از وحى آمده، و گويى كه «روح» در حالى كه همان امر خداست به او وحى مى‌شود، و به وسيله اوست كه پيامبر به مرحله دريافت وحى فرا مى‌رود.

/ ٤١٠ ما اين انديشه را از برخى حديثهايى در مى‌يابيم كه پيش از اين دسته‌اى از آنها را ياد كرديم و بيان كرد كه روح آفريده‌اى بزرگتر از فرشتگان است. اكنون دسته دوّم از آنها را مى‌خوانيم

از زراره مروى است كه گفت: به ابى عبد اللَّه (امام صادق عليه السلام) گفتم: چگونه پيامبر بيم آن نداشت كه در آنچه از جانب خدا بر او نازل مى‌شود چيزى از گرايشهاى شيطان نيز نبوده باشد؟ گفت: حضرتش گفت

«همانا چون خدا پيامبرى را به رسالت گيرد آرامش و وقار بر او فرو مى‌فرستد و وحى از جانب خداى عزّ و جلّ چنان براى او مى‌آيد كه گويى او را به چشم خود مى‌بيند». [١٣٩] از محمد بن مسلم و محمد بن مروان از ابى عبد اللَّه (امام صادق، عليه السلام) مروى است كه

«پيامبر خدا جز با توفيق الهى ندانست كه جبرئيل از جانب خداست». [١٤٠] در تفسير همين آيه بخصوص، پيش از اين حديثى از امام صادق عليه السّلام‌