تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٥٠ - شرح آيات

مى‌آيند و به خاطر دنيا خلاف و اختلاف بر نمى‌انگيزند).

/ ٣٥٦

شرح آيات

[٢٧] اگر پروردگار بندگانش را دوست مى‌دارد پس چرا رحمت را بيشتر و بيشتر بر آنها نمى‌گسترد؟ چرا زمين را انباشته از رحمت و آسايش نمى‌كند؟

براى آن كه او به طبيعت بشر آگاه است، پس اگر بيش از توان فراگيريشان به آنها بدهد در زمين ستمگرى و تباهى مى‌كنند، و از حق منحرف مى‌شوند، و اين از رحمت خداست كه به بندگان خود روزى را يك دفعه نمى‌دهد، بلكه به اندازه نياز و فراگيرى آنها مى‌دهد.

«وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ‌- اگر خدا روزى بندگانش را افزون كند در زمين فساد مى‌كنند.» براستى نفس انسان پيش از رام كردن آن به وسيله ارزشهاى والا، سركش است، و خداوند سركشى آن را با نيازمندى آن به روزى مهار كرده است، و اگر اين مهار نمى‌بود بيگمان ستمگرى و سركشى آن را به فساد و بدبختى مى‌كشانيد، چنان كه مى‌بينيم چون احساس بى‌نيازى كند طغيان در پيش مى‌گيرد، حتّى گرچه اين احساس نادرست باشد، همان گونه كه پروردگار ما گويد: «إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى‌ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى‌ [٦٦]- حقا كه آدمى نافرمانى مى‌كند. هر گاه كه خويشتن را بى‌نياز بيند».

«وَ لكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما يَشاءُ إِنَّهُ بِعِبادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ- ولى به اندازه‌اى كه بخواهد روزى مى‌فرستد، زيرا بر بندگان خود آگاه و بيناست.» چه كسى از خدا بر بندگان او آگاهتر است؟، بندگانى كه هر گونه خواسته آنها را آفريده است، و هر گونه خواسته غريزه‌ها را در وجود آنها نهاده، و چيرگى دانش و آگاهى او فراگير و رساست، و آنان در برابر ديده و بينش ذات‌