تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤٠ - سوم چرا بويژه دوستدارى؟

شهادت رسيدند، و كسانى كه در كربلاء با امام حسين (ع) شهيد شدند، و كسانى كه در طول تاريخ و خلال چهارده قرن و تا امروز از خطّ رسالت دفاع كردند، و شكنجه‌شدگان در زندانها، و شهيدان حق، و مجاهدان در هر زمينه و ميدان، بر آنچه مى‌گويم گواهند. آنان به پيامبر خدا مزد پرداختند، و درست نيست كه از جانب منفى به تاريخ بنگريم، و از منطق به دور است كه در شب هنگام به جستجوى تيرگى براييم كه سراسر جهان تيرگى است، ولى در همان شب تيره پرتو ماه ديدگان ما را خيره مى‌كند، و درخشش ستارگان توجه ما را جلب مى‌كند.

«وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيها حُسْناً- و هر كه كار نيكى كند به نيكوييش مى‌افزاييم.» در اين جمله نكته فنّى بسيار لطيف و باريكى نهفته است كه در كلمه «يَقْتَرِفْ‌- تلاش و تكاپو مى‌كند» تمركز يافته./ ٣٤٦ اين كلمه عادتا در مقارنه براى بدى مى‌آيد نه براى نيكى، تا آنجا كه عرب گويد: «الاعتراف يزيل الاقتراف- حقشناسى رنج تلاش و تكاپو را مى‌زدايد».

در واقع معناى اقتراف به كار بردن كوشش و تلاشى فشرده براى انجام دادن كارى است دشوار، و اصل اين كلمه بركندن پوست درختان يا پوست اضافى از پيكر است، و شايد از آن رو در اينجا به كار رفته كه سياق آيه دلالت دارد بر اين كه فرمانبردارى از خويشاوندان (پيامبر) و دوست داشتن ايشان كارى نيكو ولى بسيار دشوار است، چه براى اجراى اين آيه كريم خونها ريخته شده، و سرها بر باد رفته، و هر انسانى شايستگى ندارد كه از اصحاب اين مودّت و دوستدارى باشد.

«إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ- زيرا خدا آمرزنده و شكر پذير است.» يعنى خداوند به زودى اين اقدام قهرمانه دليرانه را قدر مى‌شناسد و گناهان صاحب اين اقدام را مى‌آمرزد.

و همچنين از امام حسن مجتبى (ع) روايت است كه گفت